Sóun

Í minni bernsku þar sem ég ólst upp á fátæku verkamannaheimili var matarsóun ekki þekkt hugtak. En allir vissu um fyrirbærið „ótrúleg sóun“ hjá ríka fólkinu í Þingholtinu.

Auglýsing

Í hverf­inu þar sem for­eldrar mínir fæddir og ­upp­aldir í örbirgð höfðu stofnað fátæk­legt heim­ili í 30 fer­metra leigu­í­búð í gömlum stein­bæ. Það var verslað á hverjum degi til matar þann dag­inn, nákvæm­lega það sem þurft­i ­nauð­syn­lega. Upp á gram, enda eng­inn kæli­skápur á heim­il­inu. Uppi­staðan fisk­ur og ýmis­konar upp­fyll­ingar efni sem notað var í hvers­konar vatns­grauta svo heim­il­is­fólk ­gæti borðað sig satt.

Nú allra síð­ustu ár er mikið rætt um fyr­ir­bærið mat­ar­só­un. Fyrir örfáum árum vakti hópur fólks athygli á því athæfi versl­ana að henda í sorp­gáma miklu magni af nýt­an­legum mat­væl­um. En sóunin ku vera miklu víð­tæk­ari.

Á vef­síðu Land­vernd­ar  segir orð­rétt:

Auglýsing

·        „Þjóðir heims henda gríð­ar­legu magni af mat og eru Íslend­ingar þar eng­in und­an­tekn­ing.

·        Ár­lega hendir hver fjöl­skylda mat sem sam­svarar þriggja vikna laun­um.

·        Margt má ­gera til að sporna við þess­ari óhugn­an­legu þróun og koma í veg fyrir þessa ­só­un.

·        ­Þriðj­ung­ur þess matar sem keyptur er inn á heim­ili fer beint í ruslið sam­kvæmt     Mat­væla­stofnun Sam­ein­uðu þjóð­anna (FAO) eða um 1.3 milljón tonn af mat á hverju ári  í heim­in­um“.

Þar segir einnig, að undir for­ystu Land­verndar séu eft­ir­taldir sam­starfs­að­ilar að starfa með­ ­sam­tök­unum til að sporna við mat­væla­só­un:

„Um­hverf­is­stofn­un, Bænda­sam­tök Íslands, Kven­fé­laga­sam­band Íslands, Land­vernd, Land­spít­al­inn, Mat­væla­stofn­un, Sam­band íslenskra sveita­fé­laga, Sam­tök ferða­þjón­ust­unn­ar, ­Sam­tök iðn­að­ar­ins, Sam­tök versl­unar og þjón­ustu, Vak­andi, Umhverf­is- og auð­linda­ráðu­neyti og Reykja­vík­ur­borg“.

  • Þetta er auð­vit­að gríð­ar­lega mik­il­vægt fram­tak þess­ara aðila.

Í fata­iðn­að­inum fer fram jafn­vel enn hrika­legri sóun. Þar sem ruddir eru skógar og ann­ar ­nauð­syn­legur gróður fyrir jarð­ríkið til að rækta t.d. baðm­ull og hefst ekki und­an.  Rík­ustu þjóðir heims­ins, m.ö.o. sóun­ar-­þjóð­irn­ar halda uppi fram­leiðslu á fatn­aði sem aðeins á að duga til einnar næt­ur.  Þar tekur íslenska þjóðin fullan þátt og er ­með þeim allra þurft­ar­frek­ustu í sóun­inni.

Nán­ast allt ein­skipt­is-fatn­að­ur­ og þennan eins­leitna fatnað má sjá á fata­slám versl­ana um allan heim. Hverj­ir ­sjá svo um fram­leiðsl­una?  Jú það er ­fólkið í fátæk­ustu ríkjum jarð­ar­kringl­unn­ar. Það þrælar  og gefur einnig frá sér erfð­ar­-auð­ævi þjóð­ar­ ­sinn­ar.

Það er ekki bara í fata­iðn­að­inum þar sóun­in, þræl­dóm­ur­inn og mann­vonskan á sér stað í heim­inum og ís­lend­ingar styðja með glöðu geði. Það nákvæm­lega sama á sér stað í flest­u­m iðn­grein­um. T.d. í hús­gagna- og inn­rétt­inga­iðn­að­in­um. Fyrir 40 árum fóru að flæða inn í landið hús­gögn sem voru fram­leidd af fátæku fólki í fátækum ríkj­u­m. Einnig fór þessi fram­leiðsla fram í fang­elsum víðs­veg­ar.

Stöðugt eru sag­að­ir ­niður harð­við­ar­skógar með trjám sem eru í vexti í hund­ruð ára og notað í hús­gögn og skápa sem ekki er ætlað að end­ast nema í örfá ár. Fyrstu ára­tug­ina voru gæði þess­arar vöru skelfi­leg en hafa auk­ist lít­il­lega síð­ustu árin. En stand­ast engan sam­burð við það sem fram­leidd er af íslensku fag­fólki, sem fram­leiðir hús­gögn til ára­tuga end­ing­ar.

Nú hef ég nefnt tvö­ ­dæmi um hrika­lega sóun sem er í engi minni en svo­nefnd mat­ar­sóun og skað­sem­in af henni er ekki síðri. En benda  hefð­i mátt á bíla fram­leiðslu t.d. í Norð­ur­-Kóreu  svo eitt­hvað sé nefn­t. 

Hitler, Hekla og hindúismi: Nýaldarnasistinn Savitri Devi
Tungutak fasista er farið að sjást aftur. Savitri Devi er ein einkennilegasta persónan sem komið hefur fram í uppsprettu öfgahópa. Flosi Þorgeirsson, sagnfræðingur, hefur kynnt sér sögu hennar.
Kjarninn 16. september 2019
Níu manns sækja um stöðu í Seðlabanka Íslands
Níu manns hafa sótt um stöðu framkvæmdastjóra fjármálastöðugleikasviðs í Seðlabanka Íslands. Á meðal umsækjenda eru Ásdís Kristjánsdóttir, Guðrún Ögmundsdóttir og Bryndís Ásbjarnardóttir.
Kjarninn 16. september 2019
Arna fimmta vinsælasta fyrirtækið
40 prósent Íslendinga segjast nú nota vörur frá Örnu að staðaldri, samkvæmt könnun MMR.
Kjarninn 16. september 2019
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Geta konur stjórnað?
Kjarninn 16. september 2019
Það á ekki lengur að vera hægt að fela hver sé raunverulegur eigandi félaga sem skráð eru á Íslandi.
Raunverulegir eigendur félaga eiga ekki lengur að geta falið sig
Hérlendis hefur verið hægt að komast upp með það að fela raunverulegt eignarhald félaga með ýmsum hætti. Margir nýttu sér það, meðal annars til að komast hjá uppgjöri á kröfum eða skattgreiðslum. Þessi leikur á ekki að vera gerlegur lengur.
Kjarninn 16. september 2019
Þóra Kristín Þórsdóttir
Opið bréf til Ásmundar Einars Daðasonar
Kjarninn 16. september 2019
Drónaárás í Sádí-Arabíu ýtir olíuverðinu upp á við
Aldrei í sögunni hefur olíuverð hækkað jafnt mikið á jafn skömmum tíma, eins og gerðist í kjölfar drónaárásar á olíuframleiðslusvæði Aramco í Sádí-Arabíu.
Kjarninn 16. september 2019
Segir ríkislögreglustjóra bera skyldu til að tilkynna um spillingu
Verðandi formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar segir að Haraldur Johannessen eigi að tilkynna um spillingu sem hann viti af. Í viðtali í gær lét hann í það skína að slík væri til staðar.
Kjarninn 15. september 2019
Meira eftir höfundinnKristbjörn Árnason