VG má núna fara í ríkið. En hvert er förinni svo heitið?

Auglýsing

Nú um þessar mundir fagnar Vinstri­hreyf­ingin - Grænt fram­boð 20 ára afmæli sínu með pomp og prakt. Væri VG mann­eskja af holdi og blóði væri hán spennt yfir því að mega fara í rík­ið. Af þessu til­efni veltir hreyf­ing­in/­flokk­ur­inn sér upp úr stöðu vinstr­is­ins á heims­vísu í bland við að rifja upp hvernig þjóð­fé­lagið hefur breyst á þessum 20 árum. Þannig hefur for­maður hreyf­ing­ar­inn­ar/­flokks­ins, Katrín Jak­obs­dótt­ir, verið dug­leg að benda á að mál sem þótti hlægi­leg séu nú meg­in­straum­s­mál. Það er líka rétt: Ég man eftir því þegar við umhverf­is­vernd­ar­sinnar voru sífellt spurðir út í það hvort við ætl­uðum að lifa á fjalla­grös­um. Aðal­brand­ar­inn var sá að VG var á móti öllu en í dag sjá álits­gjafar sumir vart grein­ar­mun á VG og Fram­sókn­ar­flokkn­um, sem er mið­ur. Ljóst er engu að síður að VG 1999-2009 hefur upp­skorið það sem hán sáði og fengið að sjá sín hjart­ans mál skjóta rótum á Íslandi. En hvað með VG 2009-2019? 
 

Þessi seinni ára­tugur VG byrj­aði vissu­lega á þátt­töku í rík­is­stjórn í aðstæðum sem sner­ust ein­fald­lega um skaða­minnkun, já og kannski aðild að ESB, og nýja stjórn­ar­skrá, og von­andi hækka veiði­gjöld. Nei allt í lagi förum ekki fram úr okk­ur, líkt og vinstri­st­jórnin senni­lega gerði. Hvað um það, skaða­minnkun og rústa­björgun var það eina sem gat raun­veru­lega verið á dag­skrá og óhjá­kvæmi­lega myndi þýða fórnir fyrir VG og Sam­fylk­ing­una, enda var Árni Páll mjög fljótur að aftengja sig þeirri rík­is­stjórn eftir að hafa verið kjör­inn for­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar.

Vinstri stjórnin gerði það sem þurfti að gera, mögu­lega hefði hún getað gert betur og mögu­lega verr. Óhjá­kvæmi­legt var hins vegar að Sjálf­stæð­is­flokkur og Fram­sókn­ar­flokkur kæmust til valda eftir kosn­ing­arnar 2013 því ekki var mögu­leiki á að fram­kvæma það sem flokk­arn­ir/hreyf­ing­arnar stóðu fyr­ir. Að kjör­tíma­bili vinstri­st­jórn­ar­innar loknu var hins vegar kom­inn jarð­vegur fyrir að færa Ísland í sama gamla horf­ið, í átt að frjáls­hyggju og frænd­hygli, þegar raun­veru­lega gafst rúm til að færa sam­fé­lagið meira í átt að félags­hyggju. Ísland færð­ist í sama horfið nema að erf­ið­ara reyn­ist nú að öðl­ast hús­næði.

Auglýsing

Engu að síður hafa hlægi­legu málin lifað og dafn­að, orðið meg­in­straums og erfitt er að sjá að VG standi þar framar öðrum hreyf­ing­um/­flokkum í til­heyr­andi mála­flokk­um. Þannig er til staðar breið­ari grunnur fyrir VG til að byggja á heldur en árið 1999. Hins vegar má segja að verka­lýðs­mál hafi skot­ist út á jað­ar­inn með til­heyr­andi tóma­rúmi þar til Sós­í­alista­flokk­ur­inn var stofn­aður og rót­tæk öfl tóku yfir verka­lýðs­hreyf­ing­una. Það er senni­lega í kringum kosn­ing­arnar 2013 að VG byrjar að staðna - flokk­ur­inn/hreyf­ingin hafði komið sér þægi­lega fyrir í stjórn­mála­kerfi Íslands. Hreyf­ing­in/­flokk­ur­inn byrj­aði að verja þau stjórn­mál sem þau þekktu og nýjar aðferðir og nálg­anir voru skotnar niður því fyrst þurfti jú að ræða mál­efn­in! (Hvenær mál­efnin hafa ekki verið rædd innan VG er að vísu stór spurn­ing því styrk­leiki VG felst einmitt í öfl­ugri og vand­aðri mál­efna­vinnu)

Þetta er ástæðan fyrir því að VG end­aði í rík­is­stjórn með Sjálf­stæð­is­flokkn­um. Vissu­lega áhætta (jafn­vel fífldirfska) en þó ekki meiri en svo að auð­velt væri að sjá fyrir sér flokk­inn/hreyf­ing­una í þeim aðstæðum og hvernig hægt væri að koma örfáum af sjón­ar­miðum sínum á fram­færi í stað ein­skins. And­spænis því hefði hreyf­ingin getað tekið öðru­vísi áhættu og til­einkað sér nýjar leiðir og tekið rótækum hug­myndum eins og slembivali opnum örmum í stað þess að skjóta þær niður strax á þeim for­sendum að ræða þurfi málin betur og kom­ast svo upp með að þurfa ekki að taka afstöðu. Sömu­leiðis hafði flokk­ur­inn/hreyf­ingin getað tekið sér skýr­ari stöðu með nýju stjórn­ar­skránni.

Af þessu öllu saman leiðir óneit­an­lega sú stóra spurn­ing hvernig hreyf­ing/­flokkur VG vill vera og hvert Katrín Jak­obs­dóttir vill leiða hán. Þetta á ekki síst við þegar nýr veru­leiki blasir við flokkn­um/hreyf­ing­unni eftir mesta lagi tvö og hálft ár, þegar rík­is­stjórnin fellur en Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn heldur sínu og lætur VG um sleikja sár sín. Svo horfir við í það minnsta við ef að sjálf­stæð­is­menn fá að haga sér áfram líkt og þeir hafa alltaf gert án þess að skeyta um álit sam­starfs­fólks síns í þing­meiri­hlut­anum á sama tíma og þing­menn VG kjósa að fara var­lega og jafn­vel halda Krýsu­vík­ur­leið­ina til þess að rétt­læta afstöðu í málum sem öllu jöfnu á að heita að sé þeim illa að skapi. Þegar VG gengur til kosn­inga mun spurt hverju flokk­ur­inn/hreyf­ingin hefur áorkað og hver verða langvar­andi áhrif háns.

Mögu­lega heldur VG fylgi sínu með því að höfða til nýrra kjós­enda­hópa líkt og Katrín Jak­obs­dóttir nefndi í ára­móta­við­tali Kast­ljóss, þegar hún tal­aði um að nýir kjós­endur kæmu í staðin fyrir þá sem hyrfi á braut. Þar með ætti VG mögu­leika á þátt­töku í vinstri stjórn á næsta kjör­tíma­bili. Ummælin benda hins vegar til þess að VG sé að ein­hverju leyti farið að elta kjós­enda­hópa sem er var­huga­verð þró­un. Í fyrsta lagi vegna þess að það getur leitt til þess að sið­ferð­is­leg álita­mál verði að auka­at­riðum í eyrum kjós­enda þegar íhalds­söm öfl ná valdi á umræð­unni og VG stendur ekki nógu vel á sínum mál­efn­um. Í öðru lagi því VG mun veigra VG sér við frek­ari rót­tækni og jafn­vel enda í hlut­verki með­hlæj­anda og sjá eftir því þegar hin nýju “hlægi­legu” mál verða meg­in­straums. Þá stendur eftir stærsta spurn­ingin af öll­um: Hvert er erindi flokks­ins/hreyf­ing­ar­innar í stjórn­mál­um? 
 


Þróun VG hin síð­ari tíu ár valda mér áhyggjum en góðu frétt­irnar eru þó þær að nýr vinstri flokkur mælist inn á þing þessa dag­ana og fær því hreyf­ing­in/­flokk­ur­inn heil­mikið aðhald frá vinstri. Dvíni áhrif VG tekur annað við kyndl­in­um. Fólk sem lagt hefur undir orku sína og til­finn­ingar vilja þó skilj­an­lega sjá VG sem fram­vörð umhverf­is­vernd­ar, jöfn­uð­ar, jafn­réttis og frið­ar. Tölu­verð reynsla og þekk­ing hefur eftir allt saman skap­ast á þessum vett­vangi. Því vil ég ljúka þessum pistli á að óska minni gömlu hreyf­ingu til ham­ingju með 20 ára afmælið og sendi eft­ir­far­andi bar­áttu­kveðj­ur:

  • Gangið enn lengra í bar­átt­unni gegn loft­lags­mál­u­m; 

  • Leyfið ykkur að taka afstöðu með verka­lýðs­hreyf­ing­unni, hvað sem Bjarna Beni­dikts­syni kann að finna; 

  • Leyfið ykkur smá pönk á Alþingi, forms­at­riðin geta leitt gott fólk í gön­ur; 

  • Ekki leyfa sjálf­stæð­is­mönnum að skipa í emb­ætti á geð­þótta einum sam­an; 

  • Ekki leyfa sjálf­stæð­is­mönnum að kom­ast upp með slungnar leik­fléttur með klaust­ur­þorp­ur­unum og alls ekki taka þátt í þeim; 

  • Berj­ist fyrir ykkar málum innan rík­is­stjórn­ar­innar og setið fót­inn nið­ur, jafn­vel þó Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hóti stjórn­ar­slit­u­m; 

  • Takið nýjum hug­myndum opnum örm­um; 

  • Hlustið á sam­visku ykk­ar!


Magnús Halldórsson
Þau leynast víða tækifærin
Kjarninn 15. febrúar 2019
Uppsveifla án fordæma en nú er komið að kólnun
Gylfi Zoega prófessor í hagfræði fjallar um stöðu mála í hagkerfinu og kjaraviðræðum í grein í Vísbendingu, sem kom til áskrifenda í dag.
Kjarninn 15. febrúar 2019
Vilja að hlutfall efnis verði lækkað svo Fréttablaðið teljist styrkhæft
Fréttablaðið uppfyllir ekki skilyrði fyrir endurgreiðslu á kostnaði við ritstjórn, samkvæmt „lauslegri“ talningu.
Kjarninn 15. febrúar 2019
Ummæli í Hlíðamálinu dæmd dauð og ómerk
Hér­aðs­dómur Reykja­víkur dæmdi í dag ummæli manns um Hlíðamálið svokallaða dauð og ómerk sem og ummæli sem birtust á netmiðlinum Hringbraut.
Kjarninn 15. febrúar 2019
Fjórðungur bankastarfsmanna með yfir milljón á mánuði
Bankastarfsmenn leggja mesta áherslu á styttingu vinnuviku í yfirstandandi kjarasamningum. Meðaltal heildarlauna þeirra eru 838 þúsund krónur á mánuði. Hjá Eflingu er launahækkun langmikilvægasta baráttumálið, enda meðallaun þar 479 þúsund.
Kjarninn 15. febrúar 2019
Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri SA.
Bjóða hækkun upp á 20.000 krónur á mánuði
Tilboð Samtaka atvinnulífsins til verkalýðsfélaganna hljóðar upp á að laun upp að 600.000 krónum hækki um 20.000 krónur á mánuði hvert ár samningsins.
Kjarninn 15. febrúar 2019
Snæbjörn Guðmundsson
Drangajökulsvíðerni og villtasta prósentið
Kjarninn 15. febrúar 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Blizzard rekur 800 manns, Apple viðburður lekur og Amazon kaupir Eero
Kjarninn 15. febrúar 2019
Meira eftir höfundinnBjörn Reynir Halldórsson