Mikilvægi norðurslóða

Auglýsing

Fyrir bara nokkrum árum síðan voru mál­efni norð­ur­slóða fyrst og fremst mál­efni vís­inda­manna og sér­vitr­inga. Svo er ekki leng­ur. Mik­il­vægi norð­ur­slóða hefur farið mjög vax­andi sam­fara hlýnun loft­lags og bráðnun haf­íss. Mann­fjölda­þróun og alþjóða­væð­ing hefur og mun í auknum mæli valda sókn inn á svæð­ið, auknir mögu­leikar til flutn­ings­leiða og auð­linda­nýt­ingar verða til. Mál­efni norð­ur­skauts­ins hafa því fengið aukið vægi í alþjóða­stjórn­mál­um. Ísland er norð­ur­slóða­ríki og við eigum gríð­ar­lega ríkra hags­muna að gæta á norð­ur­slóð­um.

Gæta þarf að við­kvæmu vist­kerfi norð­ur­slóða og mik­il­vægt að þró­unin á svæð­inu sé frið­sæl og sjálf­bær. Norð­ur­slóða­mál eru í senn utan­rík­is­mál en líka umhverf­is­mál. Þjóð sem í ald­anna rás hefur átt allt sitt undir fisk­veiðum verður að leggja mikla áherslu á heil­brigði hafs­ins. Við höfum séð áhrif loft­lags­breyt­inga á fisk­gengd og mik­il­vægt er að rann­saka enn meira, þekkja og vita hvaða er í vændum ásamt því að leita leiða til að draga úr fyr­ir­sjá­an­legum breyt­ing­um.

Öll helstu ríki heims hafa markað sér stefnu í norð­ur­slóða­málum óháð því hvort ríkin séu norð­ur­slóða­ríki eða ekki, sem verður að telj­ast sér­stakt en sýnir mik­il­vægi svæð­is­ins. Þannig hafa Evr­ópu­sam­band­ið, Kína og Japan mótað sér slíka stefnu en eng­inn þess­ara aðila á sæti í Norð­ur­skauts­ráð­inu þó sum eigi þar áheyrn­ar­að­ild. Hags­munir stór­fram­leið­enda í Asíu sem vilja koma vörum sínum á markað í Evr­ópu eru miklir við opnun sigl­inga­leiða um norð­ur­skautið en þannig verður flutn­ings­leiðin allt að 40% styttri. Þannig kunna að skap­ast tæki­færi á Íslandi t.d. með umskip­un­ar­höfn eins og nú er verið að skoða í Finna­firði. En tæki­færin liggja ekki síður á sviði rann­sókna, vís­inda og nýsköp­un­ar.

Auglýsing

Ísland ætti að mínu viti að verða mekka vís­inda­rann­sókna á mál­efnum norð­ur­slóða og heima­höfn fyrir nýsköpun á sviði umhverf­is- og norð­ur­slóða­mála. Utan­rík­is­stefna Íslands tekur á þessum þátt­um. Þar er ítrekað mik­il­vægi þess að auka þátt­töku íslenskra vís­inda- og fræði­manna í fjöl­breyttu rann­sókna­starfi á norð­ur­slóðum með sér­stakri rann­sókn­ar­á­ætlun í sam­starfi við háskóla og rann­sókna­stofn­an­ir.

Sjálf­bærni í fyr­ir­rúmi í for­mennsku­tíð Íslands

Norð­ur­skauts­ráðið er sam­starfs­vett­vangur rík­is­stjórna þeirra landa sem liggja á eða að norð­ur­slóð­um. Þetta eru auk Íslands, Banda­rík­in, Kana­da, Rúss­land, Dan­mörk, Nor­eg­ur, Sví­þjóð og Finn­land. Guð­laugur Þór utan­rík­is­ráð­herra tók í síð­ustu viku við for­mennsku í ráð­inu til árs­ins 2021. Í því fellst bæði ábyrgð en jafn­framt tæki­færi fyrir Ísland. For­mennsku­á­ætlun Íslands ber heitið „Saman til sjálf­bærni á norð­ur­slóð­u­m“. Þar er lögð meg­in­á­hersla á þrjú mál­efna­svið: mál­efni hafs­ins, lofts­lags­mál og grænar orku­lausnir, og fólkið og sam­fé­lög á norð­ur­slóð­um.

Af ein­stökum verk­efnum má nefna að Ísland hyggst beina sjónum sér­stak­lega að bláa líf­hag­kerf­inu þar sem skoðað er hvernig nýta megi líf­tækni og nýsköpun til að stór­auka verð­mæti sjáv­ar­af­urða og draga úr líf­rænum úrgangi frá vinnslu sjáv­ar­fangs. Einnig verður lögð sér­stök áhersla á bar­áttu gegn plast­mengun í höf­unum auk þess sem áfram verður unnið að bættu öryggi sjó­far­enda í sam­starfi við Strand­gæslu­ráð norð­ur­slóða sem Land­helg­is­gæslan leiðir næstu tvö árin.

Ísland hyggst enn­fremur halda áfram með verk­efni sem miðar að því að leita grænna orku­lausna fyrir ein­angruð norð­ur­slóða­sam­fé­lög, auk þess að beita sér fyrir verð­ugum sessi jafn­rétt­is­mála á vett­vangi Norð­ur­skauts­ráðs­ins og kynna íslenska aðferða­fræði í for­vörnum við áfeng­is- og vímu­efna­neyslu ung­menna. Ísland mun einnig beita sér fyrir auknu sam­starfi Norð­ur­skauts­ráðs­ins við Efna­hags­ráð norð­ur­slóða, en það mun einnig lúta íslenskri for­mennsku næstu tvö árin.

Þunga­miðjan í starfi Norð­ur­skauts­ráðs­ins er í gegnum sex vinnu­hópa og hefur fram­lag þeirra til auk­innar þekk­ingar á umhverfi, líf­ríki og sam­fé­lögum á norð­ur­slóðum verið mik­il­vægt. Fyrir okkur er einnig mik­il­vægt að skrif­stofur tveggja þess­ara vinnu­hópa, ann­ars­vegar um verndun líf­ríkis og hins vegar um mál­efni hafs­ins, eru stað­settar hér á landi nánar til­tekið á Akur­eyri. Hægt er að tala um Akur­eyri sem höf­uð­borg okkar í Norð­ur­slóða­mál­um, en Háskól­inn á Akur­eyri hefur byggt upp nám og rann­sóknir á þessu mál­efna­sviði.

Kærkomin vaxtalækkun - Frekari vaxtalækkun í pípunum?
Það kom ekki á óvart að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi lækkað í morgun. Nú er spurningin: verður gengið enn lengra?
Kjarninn 22. maí 2019
Tveir landsréttardómarar sækja um embætti landsréttardómara
Þrír þeirra sem sækja um stöðu Landsréttardómara eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður Á. Andersen fjarlægði af lista sem hæfisnefnd hafði lagt fyrir. Tveir aðrir umsækjendur eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður bætti á listann.
Kjarninn 22. maí 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Nemendur beita kennara ofbeldi
Kjarninn 22. maí 2019
Aðsókn í listkennsludeild LHÍ eykst um ríflega 120 prósent
Aðsókn í listkennsludeild Listaháskóla Íslands jókst um ríflega 120 prósent á milli áranna 2018 og 2019 en nú standa yfir inntökuviðtöl við deildina.
Kjarninn 22. maí 2019
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling kallar eftir ábendingum um vanefndir
Efling hefur fengið ábendingar um að fyrirtæki hafi brugðist við launahækkunum í nýjum kjarasamningi með því að taka af starfsfólki bónusa, aukagreiðslur og ýmis konar hlunnindi. Félagið kallar eftir frekari ábendingum frá félagsmönnum um slíkar aðgerðir.
Kjarninn 22. maí 2019
Katrín Jakobsdóttir
„Líkamar kvenna eru dregnir inn í pólitíska umræðu“
Forsætisráðherra segir að líkamar kvenna séu dregnir inn í pólitíska umræðu með hætti sem ætti að heyra sögunni til og grafið sé undan fyrri sigrum í baráttu kvenna fyrir yfirráðum yfir sínum eigin líkama.
Kjarninn 22. maí 2019
Ástráður Haraldsson
Ástráður meðal umsækjenda um stöðu landsréttardómara
Ástráður Haraldsson, héraðsdómari, er á meðal þeirra sem sóttu um lausa stöðu landsréttardómara, en umsóknarfrestur rann út síðastliðinn mánudag.
Kjarninn 22. maí 2019
Sigríður segist hafa rætt við regluvörð og formann bankaráðs
Sigríður Benediktsdóttir, sem situr í bankaráði Landsbankans, segir það ekki rétt að hún hafi sam­þykkt að sitja í nefnd sem metur hæfi umsækjenda um stöðu seðlabankastjóra án þess að bera það undir for­mann banka­ráðs eða reglu­vörð Landsbank­ans.
Kjarninn 22. maí 2019
Meira eftir höfundinnBryndís Haraldsdóttir