Siðferðilegt siðferði!

Auglýsing

Siða­mál þing­manna hafa fengið mikið vægi í umræð­unni síð­ustu miss­er­in. Siða­reglur þing­manna voru settar árið 2016. Þær voru lengi í smíðum en árið 2011 var gerð breyt­ing á þing­sköpum sem kvað á um siða­regl­ur. Krafa um siða­reglur kom bæði frá almenn­ingi á Íslandi, þing­mönnum sjálfum en ekki síður frá alþjóða­stofn­unum enda mikil krafa um það á síð­ustu miss­erum að auka gagn­sæi í þjóð­þingum og alþjóða­stofn­un­um. Allt er þetta skilj­an­legt og gott. En hvað eru siða­regl­ur? Hvernig er hægt að skrifa í reglur hvað er sið­sam­legt og hvað ekki? Sið­fræð­ingar hafa svarað því á þá leið að þetta sé mik­il­vægt tól til að hópur manna geti komið sér saman um ákveð­inn ramma en auð­vitað verður aldrei hægt að til­taka alla þætti í svo óáþreif­an­legum hlut sem sið­ferði er. En hvað svo? Eitt er að þing­heimur komi sér saman um siða­regl­ur. Annað er svo að velta fyrir sér hvers­konar ferli á að taka á mögulegum brotum á siða­regl­um.

Staða þing­manna er sér­stök að mörgu leyti þar sem um þjóð­kjörna full­trúa er að ræða. Alþing­is­menn vinna dreng­skap­ar­heit að stjórn­ar­skránni og þeir eru ein­göngu bundnir við sína sann­fær­ingu. Þannig getur eng­inn vikið þing­manni frá störfum nema þjóðin sjálf í næstu kosn­ing­um. Því munu siða­reglur aldrei breyta. Í umfjöllun um siða­regl­urnar á sínum tíma segir í nefnd­ar­á­liti; „Nefndin telur mik­il­vægt að sjálf­ræði þing­manna í starfi sé virt og að setn­ing siða­reglna eigi ekki að breyta þeirri stað­reynd. Nefndin telur að setn­ing siða­reglna sé mik­il­vægur liður í að efla traust almenn­ings á störfum Alþing­is, m.a. þar sem gert er ráð fyrir að upp­lýs­ingar um hags­muna­tengsl þing­manna verði aðgengi­leg­ar. Nefndin leggur áherslu á að það er grund­vall­ar­at­riði að vel tak­ist til með fram­kvæmd regln­anna.“

Klaust­urs­málið flóð­gátt siða­mála

Það er óhætt að segja að í kjöl­far svo­kall­aðs Klaust­urs­máls hafi opn­ast flóð­gáttir inn í for­sætis­nefnd fyrir ásak­anir um brot á siða­regl­um. Nú þegar þetta er ritað hafa tvö mál farið fyrir siða­nefnd og eitt bíður afgreiðslu. Annað málið snýr að grófu kyn­ferð­is­legu áreiti en hitt snýr að orð­ræðu og því að þjóf­kenna annan þing­mann. Siða­nefnd taldi sér ekki fært að leggja mat á álti­a­efni máls­ins hvað kyn­ferð­is­legt áreiti varðar þar sem sá sem lagði fram erindið var ekki aðili máls. For­sætis­nefnd gerði þá nið­ur­stöðu ráð­gef­andi siða­nefndar að sinni og hyggst ekki aðhaf­ast frekar en bók­aði þó að um alvar­legan áfell­is­dóm um hátt­erni væri að ræða. Hitt málið snéri að því að þing­maður sagði opin­ber­lega að uppi væri rök­studdur grunur um að annar þing­maður hefði dregið sér fé. Í því til­felli komst siða­nefnd að þeirri nið­ur­stöðu ummælin brjóti gegn siða­regl­um. Það mál er enn á borði for­sætis­nefndar og mál­inu því ólok­ið, en vand­séð annað en að for­sætis­nefnd geri það sama og geri nið­ur­stöðu siða­nefndar að sinni.

Auglýsing

Það sem mér þykir hvað athygl­is­verð­ast í þessum málum er að þeir sem hafa talað hvað hæst um mik­il­vægi þess að utan­að­kom­andi sér­fræð­ing­ar, siða­nefnd­in, leggi mat á það hvort siða­reglur hafi verið brotnar hafa gagn­rýnt þessar tvær nið­ur­stöður hvað harð­ast. Finnst þeim þá helst að það fari ekki vel á því að for­sætis­nefnd sem er póli­tískt kjörin hafi eitt­hvað ákvörð­un­ar­vald. Ég skil vel að þessar nið­ur­stöður kunni að valda deilum og að ekki séu allir sam­mála en ég hygg að svo verði alltaf. Annað hvort höfum við utan­að­kom­andi aðila til að aðstoða okkur eða ekki, það er varla hægt að velja hvenær það hentar og hvenær ekki að láta úrskurði þeirra gilda.

En að því sögðu velti ég því hrein­lega fyrir mér hvort ástæða sé til að hafa sér­staka siða­nefnd. Hvort ein­hver annar en þing­mað­ur­inn sjálfur og kjós­endur hans ættu að koma að því að meta sið­ferði við­kom­andi þing­manns.

Ólafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins, spurði um innstæðutryggingar.
Um 83 prósent innstæðna í íslenskum bönkum voru tryggðar um áramót
Tryggingasjóður innstæðueigenda tryggir um 83 prósent af þeim 1.707 milljörðum króna sem geymdir voru á íslenskum bankareikningum í lok síðasta árs. Samt voru bara 38 milljarðar króna í sjóðnum.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Benedikt Jóhannesson
Styrmir gegn Styrmi – Frumkvöðull í einkavæðingu orkufyrirtækja
Kjarninn 25. ágúst 2019
Donald Trump, forseti Bandaríkjanna.
Trump um Trump frá Trump til Trump
Bandarískir ráðamenn reyna nú hvað þeir geta að bæta fyrir geðvonskutíst og eftiráskýringar Bandaríkjaforseta um aflýsingu Danmerkurferðar sinnar. Ástæðuna sagði forsetinn þá að danski forsætisráðherrann vildi ekki ræða hugmynd hans um kaup á Grænlandi.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Listi yfir þjónustugjöld bankanna skólabókardæmi um fákeppni
Gylfi Zoega segir að það sé ekki hægt að nota ódýrt kort í innanlandsviðskiptum hérlendis vegna þess að það myndi minnka hagnað bankanna.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Skúli Mogensen, var forstjóri og eigandi WOW air.
Leiga á íbúð sögð greiðsla á persónulegum kostnaði Skúla
Félagið sem leigði íbúð fyrir forstjóra WOW air í London hét áður Mogensen Limited. Skiptastjórar telja 37 milljóna króna leigugreiðslur hafa verið vegna persónulegs kostnaðs hans en ekki á viðskiptalegum forsendum.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Hitamet í heiminum í júlí – enn á ný
Júlímánuður var sá heitasti frá því að mælingar hófust, fyrir 140 árum. Því fylgja fleiri jakkalausir dagar fyrir Íslendinga, en líka sýnilegar hamfarir víða um heim.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Út fer Boris með Breta – hvað sem það kostar!
Kjarninn 24. ágúst 2019
Kristbjörn Árnason
Gleðidagur, áfangasigur
Leslistinn 24. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnBryndís Haraldsdóttir