Auglýsing

Í dag, 16. októ­ber2020, er alþjóð­legur dag­ur ­mál­þroska­rösk­unar (DLD). Fólk með mál­þroska­röskun (Develop­mental Langu­age D­is­order – DLD) á í erf­ið­leikum með að til­einka sér tungu­málið og lendir í vand­ræðum með mál­skiln­ing og máltján­ingu, stundum annað hvort en oftar bæð­i. ­Rann­sóknir sýna að um 1 af hverjum 14 mann­eskjum sé með mál­þroska­röskun (DLD) og að í hverjum ein­asta grunn­skóla­bekk séu um 2 börn með þessa grein­ingu. Því miður er þessi vandi lítt þekktur og oft er það svo að vand­inn er ógreindur um langt skeið og börnin fá ekki þá hjálp sem þau þurfa.

Ég starfa meðal ann­ars sem tal­meina­fræð­ingur á Barna- og ung­linga­geð­deild Land­spít­ala (BUGL) og hef því mikið skoðað tengsl ­mál­þroska­rösk­unar (DLD) og ann­arra grein­inga. Rann­sóknir hafa sýnt að að mjög al­gengt sé að slakur mál­þroski og hegð­un­ar- og til­finn­inga­legur vandi (HTV) fylgist að en ein rann­sókn sýndi að 81% barna með (HTV) reynd­ust með mál­þroska und­ir­ ­með­al­getu. Enn fremur kom í ljós í einni athugun að mál­þroski hafði ekki ver­ið ­met­inn hjá þremur af hverjum fjórum börnum með slíkan vanda. Í ljósi þess hversu hátt hlut­fall barna sem grein­ast með HTV af ein­hverju tagi er und­ar­leg­t að mál­þroski sé ekki met­inn hjá fleiri börnum í þannig grein­ing­ar­ferli en raun ber vitni. Þessar rann­sóknir eru vissu­lega ekki íslenskar og for­vitni­legt væri að vita hvernig þetta hlut­fall er hér á landi.

Rann­sóknir hafa nefni­lega líka sýnt að slakur mál­þroski er ­stundum und­ir­rót erf­iðrar hegð­un­ar. Sam­an­tekt­ar­rann­sókn frá árinu 2018 sýndi að ­börn með mál­þroska­röskun (DLD) sýndu meiri hegð­un­ar­erf­ið­leika en önnur börn og því eldri sem þau voru, þeim mun erf­ið­ari varð hegð­un­in. Stundum hafa börn engin önnur verk­færi en þau að grípa til erf­iðrar hegð­unar af því þau skilja ekki hvað er á seyði í kennslu­stof­unni eða í sam­skiptum við aðra. Önnur börn ­draga sig í hlé og láta ekk­ert á sér bera af sömu ástæðu. Sumir sér­fræð­ing­ar vilja meina að það eigi ekki að greina barn með ADHD eða svipuð frá­vik nema að und­an­gengnu mál­þroskamati. Einnig er það stundum nefnt sem ástæða þess að lyfja­með­ferð gagn­ast ekki sem skyldi að aðrar – og þá ómeð­höndl­aðar ástæður séu und­ir­liggj­andi. En frek­ari rann­sókna er þörf og ekki allir sam­mála þessu ­sjón­ar­miði.

Auglýsing

Mál­þroska­röskun (DLD) hefur líka mikil áhrif á and­lega líð­an, félags­leg sam­skipti og vin­áttu. Kvíði er til dæmis mun algeng­ari á með­al­ ­barna með mál­þroska­rösk­un. Eðli­legur mál­þroski er grunn­ur­inn að því að börn og ­full­orðnir geti átt góð, gagn­kvæm og skil­virk sam­skipti við annað fólk, bæð­i ­jafn­aldra og aðra. Ef þau skilja ekki nema hluta af því sem sagt er við þau er ekki skrýtið að sam­skipti ein­kenn­ist af mis­skiln­ingi sem geta svo valdið miklu­m á­rekstrum og jafn­vel félags­legri ein­angr­un.

Þess vegna er svo mik­il­vægt að fylgj­ast með börnum og grípa inn í sem allra fyrst. For­eldrar og kenn­arar á öllum skóla­stigum eru þar í lyk­il­stöðu. Ef þú, sem for­eldri eða kenn­ari, hefur áhyggjur af mál­þroska barns skaltu leita aðstoðar í gegnum heilsu­gæslu eða þjón­ustu­mið­stöð/­skóla­þjón­ust­u þíns bæj­ar­fé­lags. Því miður er þjón­usta við börn í þessum hópi af mjög skorn­um ­skammti af því kerfið heldur ekki nógu vel utan um þau. Mál­efli - hags­muna­sam­tök í þágu barna og ung­linga með mál­þroska­röskun vilja styðja við þennan hóp og ­leggja sitt af mörkum til þess að þjón­usta við þennan hóp megi batna.

Mál­þroska­röskun (DLD) er nefni­lega ekki þess eðlis að hana sé hægt að lækna með töfra­lausnum eða með því að horfa fram hjá henni. Börn og ­full­orðnir með þessa grein­ingu þurfa skiln­ing og stuðn­ing svo þau megi ná ­mark­miðum sínum í líf­inu og blómstra eins og þau best geta.

Benedikt Gíslason bankastjóri Arion banka
Arion banki með of mikið eigið fé
Nýliðinn ársfjórðungur var góður fyrir Arion banka, samkvæmt nýútgefnu ársfjórðungsuppgjöri hans. Bankastjórinn segir bankann vera með of mikið eigið fé.
Kjarninn 28. október 2020
Tilgangur minnisblaðsins „að ýja að því að það séu öryrkjarnir sem frekastir eru á fleti“
Öryrkjabandalag Íslands segir fjármálaráðherra fara með villandi tölur í minnisblaði sínu.
Kjarninn 28. október 2020
Árni Stefán Árnason
Dýravernd – hallærisleg vanþekking lögmanns – talað gegn stjórnarskrá
Kjarninn 28. október 2020
Frá mótmælum á Austurvelli í fyrra.
Meirihluti vill tillögur Stjórnlagaráðs til grundvallar nýrri stjórnarskrá
Meirihluti er hlynntur því að tillögur Stjórnlagaráðs verði lagðar til grundvallar nýrri stjórnarskrá, samkvæmt nýrri skoðanakönnun frá Maskínu. Um það bil 2/3 kjósenda VG segjast hlynnt því, en minnihluti kjósenda hinna ríkisstjórnarflokkanna.
Kjarninn 28. október 2020
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Sjónvarpstekjur Símans hafa aukist um nær allan hagnað félagsins á árinu 2020
Færri ferðamenn skila minni tekjum af reikiþjónustu. Tekjur vegna sjónvarpsþjónustu hafa hins vegar vaxið um 14 prósent milli ára og starfsmönnum fækkað um 50 frá áramótum. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýju uppgjöri Símans.
Kjarninn 28. október 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Bjarni segir kökumyndband Öryrkjabandalagsins vera misheppnað
Fjármála- og efnahagsráðherra segir það rangt að öryrkjar fái sífellt minni sneið af efnahagskökunni sem íslenskt samfélag baki. ÖBÍ segir ríkisstjórnina hafa ákveðið að auka fátækt sinna skjólstæðinga.
Kjarninn 28. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Útlit fyrir að sóttvarnalæknir leggi til hertar aðgerðir
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir er ekki ánægður með stöðu faraldursins og ætlar að skila minnisblaði með tillögum að breyttum sóttvarnaraðgerðum til Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra fljótlega.
Kjarninn 28. október 2020
Alls segjast um 40 prósent kjósenda að þeir myndu kjósa stjórnarflokkanna þrjá.
Samfylking stækkar, Sjálfstæðisflokkur tapar og Vinstri græn ekki verið minni frá 2016
Fylgi Vinstri grænna heldur áfram að dala og mælist nú tæplega helmingur af því sem flokkurinn fékk í síðustu kosningum. Flokkur forsætisráðherra yrði minnsti flokkurinn á þingi ef kosið yrði í dag.
Kjarninn 28. október 2020
Meira eftir höfundinnHeiða Sigurjónsdóttir