Á sporbaug sem aldrei snertir jörðu

Fögur fyrirheit og kaldur raunveruleikinn

Auglýsing

Stundum líður mér eins og áhorf­anda í absúr­dleik­hús­i. 

Sam­fé­lagið okkar er um margt gott. Og raunar held ég að flest fólk sé gott, alla­vega í innsta kjarna sín­um. Ég held líka að flestir reyni að bæta sig, vanda sig í störfum sínum og leggja gott til sam­fé­lags­ins. 

En svo kemur "kerfið", eitt­hvert óskil­greint afl, sem við erum þó öll þátt­tak­endur í og berum ábyrgð á, og gerir eitt­hvað þver­öf­ugt. Og manni líður eins og verið sé að hafa okkur að fíflum eða að við séum að heyra fréttir frá ein­hverjum hlið­stæðum heimi sem er í tómu rugli. En svo erum það við sem erum í rugl­in­u. 

Auglýsing

Síð­ustu dagar hafa kannski ekki verið verri en margir aðrir en þó hafa minnst þrjú dæmi um þetta birst mér. Mál sem fá mig til að skamm­ast mín fyrir sam­fé­lag mitt en líka til að reyna að leggja gott til og gera bet­ur. 

Eitt:

Í vik­unni var hér haldin alþjóð­leg ráð­stefna um #Metoo-­bylt­ing­una. Ég átti þess ekki kost að sitja hana en skilst að hún hafi farið að mestu vel fram og mikið hafi verið á henni að græða. Á sama tíma birt­ust fréttir á mbl.is um að kona hafi fallið fram af svöl­um. Önnur frétt var birt um að hún hefði slasast alvar­lega við "fallið". 

Screenshot 2019-09-17 at 11.52.11.png

Eðli­legt er að sýna nær­gætni við fyrstu fréttir af hörmu­legum atburðum en þegar nákvæm­ari vitn­is­burður um atburða­rás­ina liggur fyrir er eðli­legt að upp­færa frétt­ir. Og það gerðu aðrir fjöl­miðlar sem greindu frá þessu einmitt. Þeir breyttu sínum fyr­ir­sögnum um leið og ljóst var að konan féll ekki. Henni var hrint fram af svöl­un­um. Slíkt ger­ist ekki sjálf­krafa. Það var ein­hver sem hrinti henni, sem sagt ger­andi. Samt kemur hann hvergi fram og er með öllu ósýni­legur í frétta­flutn­ingi mbl.is

Tvö:

Nú í byrjun sum­ars sam­þykkti Alþingi ný lög um kyn­rænt sjálf­ræði. Þessi lög eru mikil rétt­ar­bót fyrir trans­fólk eða ættu alla­vega að vera það. Mark­mið lag­anna er skýrt: "Lög þessi kveða á um rétt ein­stak­linga til þess að skil­greina kyn sitt og miða þannig að því að tryggja að kyn­vit­und þeirra njóti við­ur­kenn­ing­ar. Einnig er lög­unum ætlað að standa vörð um rétt ein­stak­linga til lík­am­legrar frið­helgi."

Engu að síður ber­ast nú fréttir um að rík­is­stofnun sem á að þjóna okkur borg­ur­unum og fara að lögum neiti íslenskri konu um að leið­rétta kyn­skrán­ingu sína og nafn sitt í þjóð­skrá. Upp­gefin ástæða er að konan eigi lög­heim­ili í útlönd­um. Ekk­ert í lög­unum kveður þó á um að búseta á Íslandi sé skil­yrði eða að þessi íslenska lög­gjöf gildi ekki um alla íslenska rík­is­borg­ara. Þetta virð­ist geð­þótta­á­kvörðun kerf­is­ins, þrátt fyrir spá­nýja lög­gjöf sem ég held að vandað hafi verið til. 

Þrjú:

Mig setti hljóða þegar ég sá for­síðu Frétta­blaðs­ins í morg­un. Þrátt fyrir að Hæsti­réttur hafi, eftir ára­tuga­bar­áttu sak­born­inga og ann­arra, sýknað sak­born­inga í Guð­mund­ar- og Geir­finns­málum og for­sæt­is­ráð­herra Íslands beðið þá afsök­unar fyrir hönd rík­is­stjórn­ar­innar á því rang­læti sem þeir hafa mátt þola, hefur ríkið hafnað bóta­kröfu eins þeirra með væg­ast sagt and­styggi­legum rök­stuðn­ingi. Rök­stuðn­ingi sem er hrein­lega eins og úr hlið­stæðum heimi þar sem engin mann­rétt­inda­bar­átta hefur átt sér stað, eng­inn hæsta­rétt­ar­dómur fallið og for­sæt­is­ráð­herra ekki beðið neinn afsök­unar á neinu. Þar sem segir meðal ann­ar­s: "Af hálfu íslenska rík­is­ins er öllum ávirð­ingum gagn­vart lög­reglu og dóm­stól­um, svo og ásök­unum um meinta refsi­verða hátt­semi, lög­reglu, ákæru­valds og dóm­stóla hafnað enda ósann­aðar með öllu". Svona getur ríkið ekki hagað sér, bara alls ekki. 

Hin fögru fyr­ir­heit eru eins og stjörnur á spor­baug sem svífa yfir okkur án þess að rekast nokkurn tím­ann á hinn kalda veru­leika kerf­is­ins. Hvernig getur maður hætt í þessu fárán­lega leik­riti?





Alma Möller, landlæknir á upplýsingafundi dagsins.
Alma: Ungt og hraust fólk getur orðið alvarlega veikt
„Það er ekki að ástæðulausu sem við erum í þessum aðgerðum,“ segir Alma D. Möller landlæknir. „Þessi veira er skæð og getur valdið veikindum hjá mjög mörgum ef ekkert er að gert.“ Maður á fertugsaldri liggur á gjörgæslu með COVID-19.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamálaráðherra.
Ferðamálaráðherra: Áhættan er í mínum huga ásættanleg
„Áhættan af því að skima og hleypa fólki inn [í landið] er svo lítil,“ segir ferðamálaráðherra. „Ég bara get ekki fallist á þau rök að hún sé svo mikil að það eigi bara að loka landi og ekki hleypa fólki inn.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Kanaguri Shizo árið 1912 og við enda hlaupsins 1967.
Ólympíuleikunum frestað – og hvað svo?
Þann 24. júlí hefði opnunarathöfn Ólympíuleikanna 2020 átt að fara fram, en heimsfaraldur hefur leitt til þess að leikunum í Tókýó verður frestað um eitt ár hið minnsta. Það er ekki einsdæmi að Ólympíuleikum sé frestað eða aflýst.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þrjú ný innanlandssmit – 112 í einangrun
Þrjú ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og tvö í landamæraskimun. 112 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, á upplýsingafundi almannavarna fyrr á árinu.
Hafa fengið 210 milljónir til baka frá fyrirtækjum sem nýttu hlutabótaleiðina
Alls hafa 44 fyrirtæki endurgreitt andvirði bóta sem starfsmenn þeirra fengu greiddar úr opinberum sjóðum fyrr á árinu vegna minnkaðs starfshlutfalls. Forstjóri Vinnumálastofnunar segist „nokkuð viss“ um að öll fyrirtækin hafi greitt af sjálfsdáðum.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Þórdís hafnar gagnrýni Gylfa – „Þekki ekki marga sem ætla að fara hringinn í október“
Ráðherra ferðamála segir gagnrýni hagfræðinga á opnun landamæra slá sig „svolítið eins og að fagna góðu stuði í gleðskap á miðnætti án þess að hugsa út í hausverkinn að morgni.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði.
Gylfi: Stjórnvöld gerðu mistök með því að opna landið
Prófessor í hagfræði, sem varaði við áhrifum af opnun landamæra Íslands í sumar, segir að stjórnvöld hafi stefnt mikilvægum almannagæðum í hættu með því að halda þeim til streitu. Hagsmunir fárra hafi verið teknir fram yfir hagsmuni þorra landsmanna.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Sumarið er tími malbikunarframkvæmda.
Nýja malbikið víða tilbúið í hefðbundinn hámarkshraða
Hámarkshraði hefur verið lækkaður á þeim vegarköflum sem eru nýmalbikaðir en nú eru þær takmarkanir brátt á enda víða á höfuðborgarsvæðinu. Upplýsingafulltrúi Vegagerðarinnar segir hraðann ekki hækkaðan fyrr en viðnám sé orðið ásættanlegt.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Meira eftir höfundinnMargrét Tryggvadóttir