Auglýsing

Fyrr í þessum mán­uði tók ég sæti á Alþingi í nokkra daga. Þetta er í annað sinn sem ég sinni slíkum afleys­ingum eftir að ég hætti á þingi 2013. Mér finnst  stór­kost­lega gaman að vera svona spari­þing­mað­ur, eins og sumir kalla það. Ég kann á kerf­ið, veit hvað hægt er að gera, get lagt fram fyr­ir­spurnir og þing­mál og jafn­vel vaðið í ráð­herra. Mér finnst gaman að kynna mér ný mál og ólík sjón­ar­mið í nefn­ar­starfi og yfir­leitt skemmti­legt að kynn­ast þing­mönnum sem ég hef ekki unnið með áður. Það er líka gaman að hitta gamla vini meðal starfs­fólks­ins. 

Svo er það hitt. Það sem maður finnur strax þegar inn á þingið er komið er að það yfir­tekur allt líf manns og gerir það undir eins, jafn­vel þótt manni finn­ist maður eig­in­lega ekki vera að gera neitt af viti þar. Það fyrsta sem fær að fjúka er dag­lega hreyf­ing­in. Númer tvö er kvöld­matur og sam­vera í lok dags með fjöl­skyld­unni. Númer þrjú er góður næt­ur­svefn.

Auglýsing

Ég var þing­maður eftir hrun­ið, á árinum 2009–2013, og þá var hægt að afsaka marga kvöld­fundi, glund­roða í þing­inu og vinnu nán­ast allan sól­ar­hring­inn með for­dæma­lausum aðstæð­un­um. Við vorum að slökkva elda og í rústa­björgun alla daga. Þáver­andi for­seti setti engu að síður á fót starfs­hóp um fjöl­skyldu­vænt Alþingi. Á hann var reyndar aðal­lega minnst á kvöld- og næt­ur­fundum þegar þing­menn voru komnir með svefn­galsa enda þótti þetta mik­ill brand­ari. Kannski er þó kom­inn tími til að end­ur­vekja þann ágæta starfs­hóp. 

Í þetta skiptið var ég á þingi í átta daga. Hluti tím­ans lenti á kjör­dæma­viku og vinnu­degi þing­flokks en svo voru þrír hefð­bundnir þingdag­ar. Hver dagur hófst með nefnd­ar­fundi kl. 9 að morgni og svo var ég á þing­inu fram á kvöld við umræður og stúss. Ég er ekk­ert að kvarta yfir því enda fannst mér það alveg ljóm­andi skemmti­legt, eig­in­lega mikið stuð. Fyrir mig var þetta svo­lítið eins og und­ar­legt orlof frá mínu dag­lega lífi og þá var eig­in­lega bara betra að vinnu­dag­arnir væru langir og anna­sam­ir. Í lok vik­unnar gat ég svo hvílt mig, farið í leik­fimi og göngut­úra eins og ég er vön og eldað góðan kvöld­mat.

Ég hef hins vegar áhyggjur af þeim þing­mönnum sem eru ekki bara þing­menn eina viku á ári heldur 52 vikur á ári. Almenn­ingur heldur að á Alþingi sé lítið verið að vinna og að þing­menn séu alltaf í fríi, en það er ekki þannig. 

Þá daga sem ég "sat inni" í þetta sinn var m.a. rætt um stytt­ingu vinnu­vik­unnar og mik­il­vægi þess að laun­þegar geti átt meiri tíma með fjöl­skyld­unni sinni. Þeir þing­menn sem fóru í pontu og ræddum um nauð­syn stytt­ingu vinnu­vik­unnar voru flestir 10–12 tíma á Alþingi þann dag­inn, sumir jafn­vel leng­ur. Þegar heim var komið áttu þeir svo senni­lega eftir að svara tölvu­póst­um, fylgj­ast með fréttum og sam­fé­lags­miðlum og stúss­ast eitt­hvað vinnu­tengt í nokkurn tíma í við­bót. Þegar þing­menn tala um stytt­ingu vinnu­vik­unnar eru þeir sem sagt ekki að tala um sinn eigin vinnu­dag. Hann virð­ist ekk­ert stytt­ast þótt, með fullri virð­ingu fyrir þeim þing­málum sem nú eru til umfjöll­un­ar, ekki sé verið að bjarga því sem bjargað verður í þjóð­ar­gjald­þroti. Og eig­in­lega er það eins og hálf­gerður brand­ari að fólk sem vinnur 10-14 tíma á dag tali um stytt­ingu vinnu­vik­unnar sem nauð­syn ... fyrir aðra. 

Kannski verður Alþingi seint fjöl­skyldu­vænn vinnu­stað­ur. Starfið þar er að mörgu leyti og eðli­lega hugsað eins og ver­tíð – og þannig var það líka áður. Þing­menn voru mikið til eldri karl­ar; lög­fræð­ing­ar, bændur og prest­ar. Meiri hlut­inn kom af lands­byggð­inni og svo voru þing­störfin drifin af. Sum­ar­fríið stóð frá vori fram í októ­ber og engir net­miðl­ar, tölvu­póstar eða sam­fé­lags­miðlar sem trufl­uðu menn við sauð­burð, jarð­ar­farir eða hey­skap. Svona er þetta ekki leng­ur. Þing­menn eru alls­konar fólk á öllum aldri og flestir eiga fjöl­skyldu og líf sem þarf að sinna. Nútíma­þing­störfum fylgir líka stöðugt áreiti allan árs­ins hring. Sím­inn byrjar að hringja upp úr sjö á morgn­anna og dag­ur­inn gengur oft þannig fyrir sig að þing­mað­ur­inn er eins og hann sé í munn­legu prófi allan sinn vöku­tíma, oftar en ekki í efni sem hann hefur ekki haft mikil tæki­færi til að kynna sér eins vel og hann vildi, íhuga eða haft tæki­færi til að mynda sér ígrund­aða skoðun á. Það er samt hægt að gera svo miklu betur en nú er með því að skipu­leggja þing­störfin bet­ur. Dæmi: Á þriðju­dögum má þing­fundur standa til mið­nætt­is. Það gerði hann reyndar ekki þann þriðju­dag sem ég var þarna í síð­ustu viku. Fundi var slitið kl. 20:26 og fyrst þá er boðað til næsta fundar með dag­skrá. Það er sem sagt ekki fyrr en seint um kvöld, jafn­vel eftir mið­nætti, sem þing­menn geta kynnt sér hvaða mál eru á dag­skrá þings­ins dag­inn eft­ir. Sá dagur byrjar snemma með fundi og því senni­lega fá tæki­færi sem þing­menn hafa til að und­ir­búa sig undir umræður og enn færri sem þing­flokkar hafa til að skipta með sér verkum eða ræða með hvaða hætti þeir vilja taka þátt í umræð­unni og sjá til þess að sjón­ar­miðum flokks­ins og þar með kjós­enda þeirra sé komið á fram­færi. Þetta er ávísun á afar óskil­virkt þing þar sem umræður eru alltof oft grunnhyggn­ar, yfir­borðs­kenndar og skila litlu til að dýpka mál. Þing­menn verða ósjálfrátt sér­fræð­ingar í að tala lengi án þess að segja neitt sér­stak­lega merki­legt. Og ég er bara að tala um venju­lega þing­fundi, ekki þegar mál­þóf setja allt úr skorðum vikum sam­an. Auð­vitað eru þetta alhæf­ingar hjá mér og margir þing­menn halda prýði­legar ræður og tala af þekk­ingu og inn­sýn en það er og verður alltaf erf­ið­ara við þessar aðstæð­ur. 

Alþingi er fámennt þing og þess vegna höfum við getað kom­ist upp með alls­konar ósiði. Í flestum þingum er ræðu­tími mun tak­mark­aðri en hér er. Það geta ekki allir þing­menn bara talað alltaf. Þeir eru kannski 600 tals­ins en ekki bara 63. Flokkum er úthlut­aður ákveð­inn ræðu­tími, oft­ast ákveð­inn í sam­ráði við þing­flokks­for­menn. Flokkar skipa tals­menn í málum sem sér­hæfa sig meira en hér er þótt alþing­is­menn eigi sann­ar­lega sínar nefndir og sitt kjöræmi. 

Það er líka óþol­andi fyrir þing­menn að geta ekki vitað hvenær eigi að greiða atkvæði um ákveðin mál eða bara svona almennt. Atkvæða­greiðslum getur jafn­vel verið skellt á nokkurn veg­inn fyr­ir­vara­laust, jafn­vel um miðja nótt. Engir venju­legir starfs­menn í fyr­ir­tæki eða stofnun myndu sætta sig við svona vinnu­að­stæð­ur. Ekki heldur þing­menn í flestum öðrum lönd­um. Víða eru t.d. atkvæða­greiðslur bara tvo morgna í viku. Við höfum reyndar horft upp á upp­lausn­ina í breska þing­inu og atkvæða­greiðslur þar kvöld og helgar und­an­farið en Alþingi er eins og alltaf sé eitt­hvað mini-brexit í gangi sem setji allt úr skorð­um. Og í Bret­landi, jafn­vel í þeim glund­roða sem er þar núna, er vitað að atkvæða­greiðslur um nýja samn­ing­inn verða annað kvöld. 

Það verður að end­ur­skipu­leggja Alþingi og þing­störfin og end­ur­hugsa fyr­ir­komu­lag þing­starfa frá grunni. Það geta engir aðrir gert en þing­menn sjálfir, engir aðrir hafa vald til þess. Þetta er ekki bara nauð­syn­legt fyrir fólkið sem þar starfar, þing­menn og annað starfs­fólk þings­ins. Það er líka nauð­syn­legt fyrir þjóð­ina sem á miklu betra skil­ið. Og bott­om­lænið er kannski það að fólk sem for­gangs­raðar svona í lífi sín­u – tekur ítrekað vinnu og skyldu­störf fram yfir börnin sín, maka og vini – á ekki að ráða of miklu í sam­fé­lag­inu okk­ar, jafn­vel þótt það geri það af skyldu­rækni við land og þjóð. 



Byggt að hluta til á ræðu sem flutt var við dag­skrár­lið­inn störf þings­ins þann 9. októ­ber 2019.



Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Julian Assange
Rannsókn gegn Assange felld niður
Samkvæmt WikiLeaks hefur rannsókn á hendur Julian Assange verið felld niður. Ritstjóri miðilsins, Kristinn Hrafnsson, segir að um réttarfarsskandal sé að ræða.
Kjarninn 19. nóvember 2019
GAMMA lokar starfsstöð sinni í Garðarstræti og flytur til Kviku
GAMMA, sem fór mikinn í íslensku fjármálalífi síðastliðinn áratug, er nú vart til nema að nafninu til. Starfsemi fyrirtækisins hefur verið flutt í nýjar höfuðstöðvar Kviku.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Fjármálaráðherra Noregs segir að DNB þurfi að leggja öll spil á borðið
Siv Jensen, fjármálaráðherra Noregs segir að rannsaka þurfi í kjölinn það sem norskir fjölmiðlar hafa kallað stærsta peningaþvættishneyksli í sögu þjóðarinnar. Það snýst um viðskipti ríkisbankans DNB við íslenska fyrirtækið Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
„Lágmarkskrafa að Eyþór Arnalds og Samherji geri hreint fyrir sínum dyrum“
Borgarstjóri segir að birting Samherjaskjalanna sýni viðskipti Eyþór Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn, við Samherja um hlut í Morgunblaðinu í nýju ljósi. Hann segir að það gangi ekki að enn sé ótal spurningum ósvarað um þau viðskipti.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Svavar Guðmundsson
Þoþfbsoemssoh
Kjarninn 19. nóvember 2019
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum
Forseti Íslands segir að Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum, ekki síst þau sem hafi notið trausts til trúnaðarstarfa fyrir land og þjóð.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnMargrét Tryggvadóttir