Þegar samtalið fór óvart úr reykfylltu bakherbergi yfir til okkar sem heima sitjum.

Siðferði

Auglýsing

Ég við­ur­kenni að fyrstu við­brögð við lestur frétt­ar­innar um stóra klaust­ur­málið á mið­viku­dags­kvöldið voru  þessi: Hversu oft þurfum við að kyngja svona rugli? Hvenær mun þetta fólk virða hlut­verk sitt, sem snýst um að þjóna ­sam­fé­lag­inu en ekki bara sjálfu sér?  Auð­vit­að vakti þetta bara hneykslun og ógeðs við­brögð hjá mér.

Hér gefst tæki­færi fyrir mig til að við­ur­kenna að ég skild­i aldrei af hverju ég mætti svo mik­illi and­stöðu og virð­ing­ar­leysi sem þing­kona. Ég túlk­aði það að mestu leyti þannig að þetta væri annað hvort vegna upp­runa míns eða íslensku­kunn­áttu eða ákvörð­unar okkar í Bjartri fram­tíð um að mynda ­rík­is­stjórn sem var dauða­dæmd frá upp­hafi. Sann­leik­ur­inn er hins vegar annar og liggur hér meðal ann­ars í stóra Klaust­ur­sam­tal­inu.

Á alþingi er margt heið­ar­legt fólk sem vill þjóna sam­fé­lag­in­u. Við eigum að mæta því og hug­sjón þess oftar með virð­ingu og gefa því meira ­pláss í umræð­unni. Við eigum síður að verð­launa þá þing­menn með end­ur­kjöri og langri ­þing­setu, sem til dæmis láta almannafé greiða fyrir akstur sinn þrisvar sinnum í kringum land­ið, brjóta lög, bregð­ast trausti og fela pen­inga í skatta­skjól­um.

Auglýsing

Því meira sem ég heyri og les um klaust­ur­mál­ið,  finn ég fyrir meiri og dýpri þörf að hugs­a vel um hvað þetta sam­tal segir okk­ur. Hvaða þýð­ingu hefur það fyrir sam­fé­lag­ið ­sem heild? Ég tel að hér sé tæki­færi til breyt­inga. Tæki­færi til að ræða hvað við viljum sem sam­fé­lag, hver okkar sam­fé­lags­legu gildi eru og hvers konar fólk við viljum fá í þjón­andi hlut­verk sem kjörnir full­trúar í stjórn­mál­um.

Hér voru karlar og kona að stunda póli­tík,  þar sem val á orða­lagi sýnir  hroka og skort á sið­ferð­is­legri dóm­greind. Póli­tík­ ­sem oft er stunduð í reyk­fylltum bak­her­bergj­um. Hér er alls ekki bara um að ræða sam­tal sem fór úr böndum vegna neyslu áfeng­is. Hér voru flokks­bræður og ein systir þeirra að hnykkja póli­tíska vöðva í þeim til­gangi að styrkja flokk s­inn á Alþingi, í bland við lág­kúru­legt slúður og kjaftæði.

Ég er ekki  að afsaka eða hrút­skýra þetta sem „bara póli­tík“. Ég er að segja að það var ein­hver til­gangur með þessu við­bjóðs­lega þriggja tíma sam­tali. Til­gangur og hegð­un, sem okkur venju­legt fólk hefur alltaf grunað að væri til staðar og er nú stað­fest. Það var fært úr reyk­fylltu bak­her­bergi og beint til okkar sem heima sitj­um.

Ræðum aðeins um sið­ferði. Sið­ferði er gildi en ekki hug­lægt ­fyr­ir­bæri, sem hægt er að afsaka vegna hversu mikið áfengi við drekk­um. Sið­ferði er hægt að lýsa sem góðri eða slæmri hegð­un, heið­ar­legri fram­komu og hæfn­i til að skilja mun­inn á réttu og röngu. Svo  er mik­il­vægt að muna að til eru bæði skráð­ar­ og óskráðar sið­ferð­is­reglur sem oft­ast tengj­ast sam­skiptum okkar við annað fólk og það sam­fé­lag sem við erum hluti af.

Á Íslandi er að finna siða­reglur fyrir hvaða stétt sem hægt er að hugsa sér, allt frá Alþingi yfir í ræst­ing­ar­störf. Ég leyfi mér að full­yrða að ef ræsti­tæknir bryti Siða­regl­ur ÍSS Ísland, svo dæmi sé tek­ið, þá væri við­kom­andi lík­leg­ast rek­inn. Hvað með alþing­is­menn? Hér þurfum við að staldra við og við­ur­kenna að við höf­um aftur og aftur þurft að horfa upp á sið­ferð­is­bresti, þar sem rík­is­stjórnir hafa ­sprungið oftar en einu sinni. Ráð­herrar og þing­menn  og -konur sitja samt fast áfram og ná meira að segja oft­ast að end­ur­nýja umboð sitt.

Hvaða til­gangi þjóna siða­reglur ef þær eru ekki virt­ar? Hvað ef  við mundum laga siða­reglur alþing­is ­meira að sam­fé­lag­inu en alþingi sjálfu? Tengja siða­reglur alþingis við þær siða­regl­ur ­sem almennir borg­arar fara eftir í öðrum þjón­andi störf­um. Munið að þing­menn og ­konur eiga að þjóna sam­fé­lag­inu en ekki sjálfum sér eða flokk sín­um. Ég held til dæmis að til­gang­ur­inn með siða­reglum félags­ráð­gjafa eigi alveg heima á Al­þingi og  hjá alþing­is­mönn­um.  „Grund­völl­ur ­fé­lags­ráð­gjafar er virð­ing ­fyrir mann­gildi og sér­stöðu hvers ein­stak­lings og trú á getu hans til að nýta hæfi­leika sína til fulln­ustu. Mark­mið félags­ráð­gjafar er að vinna að lausn ­fé­lags­legra og per­sónu­legra vanda­mála og sporna við félags­legu rang­læt­i. ­Fé­lags­ráð­gjafi vinnur gegn mann­rétt­inda­brotum hvar svo sem þau eiga sér stað“. 

Ég held að við getum öll verið sam­mála um að það sam­tal sem við urðum nú vitni að, bar engin merki um sið­ferð­is­lega hegðun eða hugs­un. Það er mjög mik­il­vægt að við höfum óvart fengið að hlusta á þetta sam­tal, eins ó­þægi­legt og það er. Hvað ef við hefðum ekki fengið að heyra það? Hefði þetta ­fólk beðið nokkurn mann eða konu afsök­un­ar? Hvað hefðum við sagt ef Ólafur og ­Karl Gauti væru allt í einu komnir yfir í Mið­flokk­inn án þess að við vissum hvað lægi á bak við þetta? Eða ef Gunnar Bragi væri sjálfur kom­inn til­ F­inn­lands sem sendi­herra Íslands?

Hneykslun okkar er í raun­inni bara end­ur­vakn­ing  á þeim til­finn­ingum sem tengj­ast  hrun­inu, Panama­skjöl­un­um, Wintris, MeToo, Lands­rétti og  upp­reist æru. Eng­inn, sem þar sat er sak­laus á neinn hátt, þeim sem gerir eða segir ekk­ert er jafn sek­ur og sá sem aðhefst eitt­hvað. Sama gildir um okk­ur, við­ur­kennum að við höfum rétt á að vera hneyksl­uð. VIÐ getum notað þetta tæki­færi og sett mörk og skil­yrði um hvers konar sam­fé­lag við vilj­um. Látum menn og kon­ur, sem ákveða að haga sér­ svona,  og jafn­vel þau sem kjósa að ger­a ekki neitt, greiða fyrir það.  Ísland er lýð­ræð­is­ríki og við höfum fullan rétt á að skil­greina hvernig  landi við viljum búa í og hvaða siða­reglur við viljum að okkar kjörnu full­trúar fylgi eft­ir. Ekki fleiri Wintris- eða Klaust­ur­mál á okkar vakt, virðum okkar vilja og virðum okkur sjálf.

Svo getum við velt því fyrir okkur hvort staðan væri önn­ur ef alþingi hefði virt vilja 67% kjós­enda undir lok 141. lög­gjaf­ar­þings vorið 2013 og  sam­þykkt frum­varp að nýrri ­stjórn­ar­skrá til laga, og fært þannig aukin völd til okk­ar. Gæti verið að  þá ríkti meira traust og virð­ing milli­ al­menn­ings og alþing­is? Bara pæl­ing…

 

Kærkomin vaxtalækkun - Frekari vaxtalækkun í pípunum?
Það kom ekki á óvart að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi lækkað í morgun. Nú er spurningin: verður gengið enn lengra?
Kjarninn 22. maí 2019
Tveir landsréttardómarar sækja um embætti landsréttardómara
Þrír þeirra sem sækja um stöðu Landsréttardómara eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður Á. Andersen fjarlægði af lista sem hæfisnefnd hafði lagt fyrir. Tveir aðrir umsækjendur eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður bætti á listann.
Kjarninn 22. maí 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Nemendur beita kennara ofbeldi
Kjarninn 22. maí 2019
Aðsókn í listkennsludeild LHÍ eykst um ríflega 120 prósent
Aðsókn í listkennsludeild Listaháskóla Íslands jókst um ríflega 120 prósent á milli áranna 2018 og 2019 en nú standa yfir inntökuviðtöl við deildina.
Kjarninn 22. maí 2019
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling kallar eftir ábendingum um vanefndir
Efling hefur fengið ábendingar um að fyrirtæki hafi brugðist við launahækkunum í nýjum kjarasamningi með því að taka af starfsfólki bónusa, aukagreiðslur og ýmis konar hlunnindi. Félagið kallar eftir frekari ábendingum frá félagsmönnum um slíkar aðgerðir.
Kjarninn 22. maí 2019
Katrín Jakobsdóttir
„Líkamar kvenna eru dregnir inn í pólitíska umræðu“
Forsætisráðherra segir að líkamar kvenna séu dregnir inn í pólitíska umræðu með hætti sem ætti að heyra sögunni til og grafið sé undan fyrri sigrum í baráttu kvenna fyrir yfirráðum yfir sínum eigin líkama.
Kjarninn 22. maí 2019
Ástráður Haraldsson
Ástráður meðal umsækjenda um stöðu landsréttardómara
Ástráður Haraldsson, héraðsdómari, er á meðal þeirra sem sóttu um lausa stöðu landsréttardómara, en umsóknarfrestur rann út síðastliðinn mánudag.
Kjarninn 22. maí 2019
Sigríður segist hafa rætt við regluvörð og formann bankaráðs
Sigríður Benediktsdóttir, sem situr í bankaráði Landsbankans, segir það ekki rétt að hún hafi sam­þykkt að sitja í nefnd sem metur hæfi umsækjenda um stöðu seðlabankastjóra án þess að bera það undir for­mann banka­ráðs eða reglu­vörð Landsbank­ans.
Kjarninn 22. maí 2019
Meira eftir höfundinnNichole Leigh Mosty