Þegar samtalið fór óvart úr reykfylltu bakherbergi yfir til okkar sem heima sitjum.

Siðferði

Auglýsing

Ég við­ur­kenni að fyrstu við­brögð við lestur frétt­ar­innar um stóra klaust­ur­málið á mið­viku­dags­kvöldið voru  þessi: Hversu oft þurfum við að kyngja svona rugli? Hvenær mun þetta fólk virða hlut­verk sitt, sem snýst um að þjóna ­sam­fé­lag­inu en ekki bara sjálfu sér?  Auð­vit­að vakti þetta bara hneykslun og ógeðs við­brögð hjá mér.

Hér gefst tæki­færi fyrir mig til að við­ur­kenna að ég skild­i aldrei af hverju ég mætti svo mik­illi and­stöðu og virð­ing­ar­leysi sem þing­kona. Ég túlk­aði það að mestu leyti þannig að þetta væri annað hvort vegna upp­runa míns eða íslensku­kunn­áttu eða ákvörð­unar okkar í Bjartri fram­tíð um að mynda ­rík­is­stjórn sem var dauða­dæmd frá upp­hafi. Sann­leik­ur­inn er hins vegar annar og liggur hér meðal ann­ars í stóra Klaust­ur­sam­tal­inu.

Á alþingi er margt heið­ar­legt fólk sem vill þjóna sam­fé­lag­in­u. Við eigum að mæta því og hug­sjón þess oftar með virð­ingu og gefa því meira ­pláss í umræð­unni. Við eigum síður að verð­launa þá þing­menn með end­ur­kjöri og langri ­þing­setu, sem til dæmis láta almannafé greiða fyrir akstur sinn þrisvar sinnum í kringum land­ið, brjóta lög, bregð­ast trausti og fela pen­inga í skatta­skjól­um.

Auglýsing

Því meira sem ég heyri og les um klaust­ur­mál­ið,  finn ég fyrir meiri og dýpri þörf að hugs­a vel um hvað þetta sam­tal segir okk­ur. Hvaða þýð­ingu hefur það fyrir sam­fé­lag­ið ­sem heild? Ég tel að hér sé tæki­færi til breyt­inga. Tæki­færi til að ræða hvað við viljum sem sam­fé­lag, hver okkar sam­fé­lags­legu gildi eru og hvers konar fólk við viljum fá í þjón­andi hlut­verk sem kjörnir full­trúar í stjórn­mál­um.

Hér voru karlar og kona að stunda póli­tík,  þar sem val á orða­lagi sýnir  hroka og skort á sið­ferð­is­legri dóm­greind. Póli­tík­ ­sem oft er stunduð í reyk­fylltum bak­her­bergj­um. Hér er alls ekki bara um að ræða sam­tal sem fór úr böndum vegna neyslu áfeng­is. Hér voru flokks­bræður og ein systir þeirra að hnykkja póli­tíska vöðva í þeim til­gangi að styrkja flokk s­inn á Alþingi, í bland við lág­kúru­legt slúður og kjaftæði.

Ég er ekki  að afsaka eða hrút­skýra þetta sem „bara póli­tík“. Ég er að segja að það var ein­hver til­gangur með þessu við­bjóðs­lega þriggja tíma sam­tali. Til­gangur og hegð­un, sem okkur venju­legt fólk hefur alltaf grunað að væri til staðar og er nú stað­fest. Það var fært úr reyk­fylltu bak­her­bergi og beint til okkar sem heima sitj­um.

Ræðum aðeins um sið­ferði. Sið­ferði er gildi en ekki hug­lægt ­fyr­ir­bæri, sem hægt er að afsaka vegna hversu mikið áfengi við drekk­um. Sið­ferði er hægt að lýsa sem góðri eða slæmri hegð­un, heið­ar­legri fram­komu og hæfn­i til að skilja mun­inn á réttu og röngu. Svo  er mik­il­vægt að muna að til eru bæði skráð­ar­ og óskráðar sið­ferð­is­reglur sem oft­ast tengj­ast sam­skiptum okkar við annað fólk og það sam­fé­lag sem við erum hluti af.

Á Íslandi er að finna siða­reglur fyrir hvaða stétt sem hægt er að hugsa sér, allt frá Alþingi yfir í ræst­ing­ar­störf. Ég leyfi mér að full­yrða að ef ræsti­tæknir bryti Siða­regl­ur ÍSS Ísland, svo dæmi sé tek­ið, þá væri við­kom­andi lík­leg­ast rek­inn. Hvað með alþing­is­menn? Hér þurfum við að staldra við og við­ur­kenna að við höf­um aftur og aftur þurft að horfa upp á sið­ferð­is­bresti, þar sem rík­is­stjórnir hafa ­sprungið oftar en einu sinni. Ráð­herrar og þing­menn  og -konur sitja samt fast áfram og ná meira að segja oft­ast að end­ur­nýja umboð sitt.

Hvaða til­gangi þjóna siða­reglur ef þær eru ekki virt­ar? Hvað ef  við mundum laga siða­reglur alþing­is ­meira að sam­fé­lag­inu en alþingi sjálfu? Tengja siða­reglur alþingis við þær siða­regl­ur ­sem almennir borg­arar fara eftir í öðrum þjón­andi störf­um. Munið að þing­menn og ­konur eiga að þjóna sam­fé­lag­inu en ekki sjálfum sér eða flokk sín­um. Ég held til dæmis að til­gang­ur­inn með siða­reglum félags­ráð­gjafa eigi alveg heima á Al­þingi og  hjá alþing­is­mönn­um.  „Grund­völl­ur ­fé­lags­ráð­gjafar er virð­ing ­fyrir mann­gildi og sér­stöðu hvers ein­stak­lings og trú á getu hans til að nýta hæfi­leika sína til fulln­ustu. Mark­mið félags­ráð­gjafar er að vinna að lausn ­fé­lags­legra og per­sónu­legra vanda­mála og sporna við félags­legu rang­læt­i. ­Fé­lags­ráð­gjafi vinnur gegn mann­rétt­inda­brotum hvar svo sem þau eiga sér stað“. 

Ég held að við getum öll verið sam­mála um að það sam­tal sem við urðum nú vitni að, bar engin merki um sið­ferð­is­lega hegðun eða hugs­un. Það er mjög mik­il­vægt að við höfum óvart fengið að hlusta á þetta sam­tal, eins ó­þægi­legt og það er. Hvað ef við hefðum ekki fengið að heyra það? Hefði þetta ­fólk beðið nokkurn mann eða konu afsök­un­ar? Hvað hefðum við sagt ef Ólafur og ­Karl Gauti væru allt í einu komnir yfir í Mið­flokk­inn án þess að við vissum hvað lægi á bak við þetta? Eða ef Gunnar Bragi væri sjálfur kom­inn til­ F­inn­lands sem sendi­herra Íslands?

Hneykslun okkar er í raun­inni bara end­ur­vakn­ing  á þeim til­finn­ingum sem tengj­ast  hrun­inu, Panama­skjöl­un­um, Wintris, MeToo, Lands­rétti og  upp­reist æru. Eng­inn, sem þar sat er sak­laus á neinn hátt, þeim sem gerir eða segir ekk­ert er jafn sek­ur og sá sem aðhefst eitt­hvað. Sama gildir um okk­ur, við­ur­kennum að við höfum rétt á að vera hneyksl­uð. VIÐ getum notað þetta tæki­færi og sett mörk og skil­yrði um hvers konar sam­fé­lag við vilj­um. Látum menn og kon­ur, sem ákveða að haga sér­ svona,  og jafn­vel þau sem kjósa að ger­a ekki neitt, greiða fyrir það.  Ísland er lýð­ræð­is­ríki og við höfum fullan rétt á að skil­greina hvernig  landi við viljum búa í og hvaða siða­reglur við viljum að okkar kjörnu full­trúar fylgi eft­ir. Ekki fleiri Wintris- eða Klaust­ur­mál á okkar vakt, virðum okkar vilja og virðum okkur sjálf.

Svo getum við velt því fyrir okkur hvort staðan væri önn­ur ef alþingi hefði virt vilja 67% kjós­enda undir lok 141. lög­gjaf­ar­þings vorið 2013 og  sam­þykkt frum­varp að nýrri ­stjórn­ar­skrá til laga, og fært þannig aukin völd til okk­ar. Gæti verið að  þá ríkti meira traust og virð­ing milli­ al­menn­ings og alþing­is? Bara pæl­ing…

 

Farið er útfall Hagavatns sunnan Langjökuls.
Landgræðslustjóri: Fyrirhuguð Hagavatnsvirkjun myndi auka uppblástur
Hækkun á vatnsborði Hagavatns með virkjun er ekki sambærileg aðgerð og sú sem Landgræðslan fór í við Sandvatn til að hefta uppfok eins og haldið er fram í tillögu að matsáætlun. Stofnunin telur fullyrðinguna „úr lausu lofti gripna og órökstudda með öllu“.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Alþingi hefur ekki tekist að endurheimta það traust sem hefur tapast frá byrjun árs 2018.
Almenningur treystir síst Alþingi, borgarstjórn og bankakerfinu
Eitt af markmiðum sitjandi ríkisstjórnar samkvæmt stjórnarsáttmála var að efla traust á stjórnmál og stjórnsýslu. Í dag er traust á Alþingi sex prósentustigum minna en það var í upphafi kjörtímabils, þótt að hafi aukist umtalsvert frá því í fyrra.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Ekki sést jafn mikil neikvæð áhrif á flugiðnað síðan 11. september 2001
Greinendur segja að smám saman sé að koma í ljós hversu gríðarleg áhrif kórónaveiran hefur haft í Kína og víðar. Útlit er fyrir að efnahagslegu áhrifin verði mikil á næstu mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Davíð Stefánsson og Sunna Karen Sigurþórsdóttir
Davíð og Sunna Karen hætta sem ritstjórar hjá Torgi
Skipu­lags­breytingar hafa verið gerðar hjá Torgi, út­gáfu­fé­lagi Frétta­blaðsins og fleiri miðla.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Úr Er ég mamma mín?
„Sláðu hann, Sólveig! Kýld‘ann, Kristbjörg!“
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Er ég mamma mín? eftir Maríu Reyndal í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Nýsköpunarmiðstöð Íslands lögð niður um næstu áramót
Niðurstaða greiningarvinnu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins er sú að hluta verkefna Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands megi framkvæma undir öðru rekstrarformi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ríkisstjórnin vill auka gagnsæið hjá 30 óskráðum en þjóðhagslega mikilvægum fyrirtækjum
Í drögum að nýju frumvarpi, sem ríkisstjórnin hefur lagt fram til að auka traust á íslenskt atvinnulíf, er lagt til að skilgreining á „einingum tengdum almannahagsmunum“ verði víkkuð verulega út og nái meðal annars til stóriðju og sjávarútvegsrisa.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Virkjanir undir 10 MW hafa verið kallaðar smávirkjanir.
Vilja einfalda lög og reglur um smávirkjanir
Þingmenn Framsóknarflokksins segja umsóknarferli varðandi minni virkjanir fjárfrekt og langt og að smávirkjanir séu umhverfisvænir orkugjafar þar sem þær stuðli „að minni útblæstri óæskilegra efna sem hafa áhrif á hitastig jarðar“.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnNichole Leigh Mosty