Eitt mikilvægasta skjal tuttugustu aldarinnar og undirstaða frelsis, réttlætis og friðar í heiminum

Mannréttindayfirlýsing Sameinuðu þjóðanna

Auglýsing

Í dag er Alþjóð­legi mann­rétt­inda­dag­ur­inn. Til ham­ingju með­ dag­inn. Fyrir 70 árum síðan þann 10. des­em­ber 1948 klukkan þrjú að nóttu sam­þykkt­u ­Sam­ein­uðu þjóð­irnar á alls­herja­þingi í París Mann­rétt­inda­yf­ir­lýs­ing­u ­Sam­ein­uðu þjóð­anna. Enn í dag er þessi yfir­lýs­ing mesta við­urk­enda ­yf­ir­lýs­ing um mann­rétt­indi og und­ir­staðan í alþjóð­legum mann­rétt­inda­kerfum og und­an­fari alþjóð­legra mann­rétt­inda­sátt­mála.

Það gerð­ist eitt­hvað þetta kvöld á alls­herja­þingi sam­ein­uð­u ­þjóð­anna sem ekki hafði gerst áður­.  Allir full­trúar þings­ins risu á fættur og fögn­uðu  kven­kyns full­trúa þings­ins, frú Eleanor Roos­evelt.  Hún var kona sem barð­is­t ­fyrir þessum rétt­indum og barð­ist fyrir mann­rétt­indi og jafn­rétti næstum allt sitt líf þrátt fyrir því að vera hvít kona frá hátt­settri fjöl­skylda í Banda­ríkj­un­um.

Auglýsing

Að mínu mati var frú Eleanor Roos­el­velt ein mik­il­vægasta ­kona sem hefur verið til og leidd­i  vinn­una sem skil­aði okkur þess­ari merki­legu yfir­lýs­ingu, ef hennar hefð­i ekki notið við er óvíst hvenær þessi yfir­lýs­ing hefði komið til. Það var ekki auð­velt að leiða saman ólík við­horf  og ­kröfu vegna skil­grein­ingu á mann­rétt­ind­um. Frú Roos­evelt var drif­kraftur bak­við þessa miklu vinnu. Við gerð samn­ings­ins var nefndin  keyrð áfram og á 14 dögum vann nefndin 16 tíma á dag til að klára samn­ing­inn. Það er sagt að sum þeirra fóru með bænir til hins látna Frank­lin D. Roos­evelt „O Lord, make El­eanor tired!“

Mann­rétt­inda­yf­ir­lýsin Sam­ein­aða þjóð­anna er ekki bara stefna heldur einnig gildi, hvatn­ing og ákall gegn órétt­læti og grund­vall­ar­for­senda frels­is­bylt­ingu svo sem hjá Dr. Martin Luther King í banda­ríkj­un­um, Lech Wa­lesa  á Pólandi og  Nel­son Mand­ela í Suður Afr­íku. í dag er ­yf­ir­lýs­ingin grunn­vallar atriði um rétt­indi meðal mann­kyns og er notuð sem ein­hvers konar mæli­kvarði hjá Sam­ein­aðu þjóð­un­um, rík­is­stjórnum víða um heim og ­fé­lags­sam­tökum í þeirra rétt­inda­bar­áttu. Hér á Íslandi er það for­senda fyr­ir­ bestu breyt­ingu sem var gerð í okkar eigin gild­andi stjórn­ar­skrá, að mínu mati.

Inni­hald Mann­rétt­inda­yf­ir­lýs­ingu Sam­ein­aða þjóð­anna hef­ur ­jafn mikið gildi í dag og árið 1948. Þá voru menn að leita leiða til að vinna úr af­leið­ingum seinni heim­styrj­aldar í Evr­ópu og norður Afr­íku, bar­áttu fyrir jafn­rétt­i og borga­legum rétt­inda í banda­ríkj­an­um, aðlögun og sjálf­stæði nýlend­anna í Asíu, upp­gang komm­ún­isma í austur Evr­ópu. Heim­ur­inn þurfti leið­sögn og skýr­ar ­leik­reglur um hvernig ætti að varð­veita rétt­indi hvers og eins.

Nú á tímum höfum við aldrei séð eins margt fólk á flótta og ­sam­hliða því er upp­reisn meðal þjóð­ernis poppu­lista einnig að fjölga. Við heyr­um ­sögur um þræla­hald og mannsal,  frelsi ­fjöl­miðla og tján­ing­ar­frelsi á víða undir högg að sækja þrátt fyrir komu Inter­nets­ins.  Hinsegin fólk eru víða ófsótt , stríð og inn­rás erlendra hera, til­raunir til þjóð­ar­morðs meðal íbúa Rohingjya í Mían­mar, Yem­eni  af Sádum og Palest­ínum af Ís­rel­um. Þá höfum við séð að #Metoo hefur ekki skilað okkur því kynja jafn­rétt­i ­sem við viljum hafa.  

Leið­togar eins og Don­ald Trump, Valdi­mar Putin og Vikt­or Orban virð­ast  snið­ganga ­mann­rétt­indi  á mörgum sviðum í þágu eig­in á­gæti og þjóð­ern­is­hyggju. Frið­söm her­laus lönd eins og Ísland á að vera fremst í röð meðal þjóð­anna þegar um er að ræða mann­rétt­indi. Á mörgum sviðum erum við að standa okkur mjög vel en við megum ekki sofna á verð­in­um. Við þurfum ekki að horfa lengra en umræður í tengslum við  stóra klaust­ur­mál­ið, frá­sagn­ir kvenna af erlendum upp­runa í tengslum við #Metoo bylt­ingu, les­a ­sögur frá Fólk­inu í Efl­ingu eða hlusta á mál­flutn­ing hjá vara­þing­manni Mið­flokks­ins Jón Þór Þor­valds­syni  þann 3. des­em­ber til að sjá að hér lifa ekki allir með reisn og ekki allir sem virða rétt ann­ara til að lifa með reisn.

Nú höfum við fengið tæki­færi, þar sem Ísland hefur nýlega ­tekið við emb­ætti vara­for­seta Mann­réttinda­ráð Sam­ein­uðu þjóð­anna. Við eigum að vera stolt af þeim mann­rétt­inda­bar­áttum sem við höfum sigrað og við­ur­kennum að  þökk sé Mann­rétt­inda­yf­ir­lýs­ingu Sam­ein­að­u ­þjóð­anna.

Eleanor Roos­evelt var mjög stolt af hlut­verki sínu við að móta ­Mann­rétt­inda­yf­ir­lýs­ing­una, en hún var alltaf mjög jarð­bundin kona. Hún vissi að orð á blaði væri ekki nóg til að tryggja mann­rétt­indi, að alvöru áskor­unin lá hjá þeim sem báru ábyrgð á að fylgja eftir inni­haldi yfir­lýs­ing­ar­inn­ar. Hún var þekkt fyrir að minna full­trúa sam­ein­aða þjóð­anna á ábyrgð­inni við að blása líf í þeim orðum og gildum sem þau sam­þykktu. Hún sagði að ábyrgð allra lægi í „að lifa og vinna að frelsi og rétt­læti fyrir hvern mann barn í okkar eig­in lönd­um“. Hún lifði eftir þessi áskorun og lagði sig fram við að vera fyr­ir­mynd ­sem ég tel  á geti verið inn­blást­ur margra í dag.

Ég hvet alla að gefa sér örfáar mín­útur til að lesa inn­gangs­orð og 30 stutt og inni­halds­ríkar greinar í Mann­rétt­inda­yf­ir­lýs­ing­unni og njótið dags­ins vit­andi að þessi yfir­lýs­ingu er for­senda fyrir að varð­veita þín rétt­indi.

 

 

 

 

 

 

 

Lilja D. Alfreðsdóttir stendur frammi fyrir brekku til að halda sér inni á þingi samkvæmt könnunum.
Hvorki Miðflokkur né Framsókn mælast með mann inni í Reykjavík
Samfylkingin, Sósíalistaflokkur Íslands og Viðreisn mælast á góðri siglingu í Reykjavíkurkjördæmunum tveimur. Staða stjórnarflokkanna í höfuðborginni veikist mikið og Framsóknarflokkurinn myndi ekki ná inn manni þar að óbreyttu.
Kjarninn 26. janúar 2021
Verkefnisstjórn 4. áfanga rammaáætlunar fékk 34 vindorkukosti inn á sitt borð í fyrra.
Vindorkukostir sem eru 10 MW eða meira heyri undir rammaáætlun
Lagt er til að land verði flokkað með tilliti til vindorkuvera í tengslum við breytingar á frumvarpi um rammaáætlun. „Telja verður að vindorkuver geti haft í för með sér minna óafturkræft rask en hefðbundnari orkukostir,“ segir í greinargerð.
Kjarninn 26. janúar 2021
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Loðnukvótinn aukinn – Fá að veiða 61 þúsund tonn
Tekist hefur að afstýra loðnubresti þriðja árið í röð. Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra segir að mikið sé í húfi fyrir viðspyrnu efnahagslífsins að loðnuvertíðin verði eins öflug og kostur sé.
Kjarninn 26. janúar 2021
Hámarksálag á reikisímtöl verður lækkað um tæp fjögur prósent
Evrópusambandið hefur sett reglugerð sem lækkar þá upphæð sem fjarskiptafyrirtæki mega rukka fyrir umframnotkun reikisímtala. Til stendur að taka reglugerðina upp í EES-samningnum og þar með hérlendis.
Kjarninn 26. janúar 2021
Tólf gefa kost á sér í forvali um fimm efstu sætin fyrir VG í Norðausturkjördæmi
Framboðsfrestur Vinstri grænna í Norðausturkjördæmi er runninn út.
Kjarninn 26. janúar 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Fatnaður, geimferðir og sjálfbærni: Þjóðfræðirannsóknir fyrir framtíðina
Kjarninn 26. janúar 2021
Einná ferð á alþjóðaflugvellinum í Aþenu í Grikklandi.
Ísland fyrst Schengen-ríkja til að gefa út rafræn bólusetningarvottorð
Lönd sunnarlega í Evrópu vilja svör við því hvort að samræmd bólusetningarvottorð séu væntanleg á næstunni. Annað sumar án ferðamanna myndi hafa skelfilegar afleiðingar.
Kjarninn 26. janúar 2021
Betra er fyrir alla bóluefnum sé dreift jafnt um allan heiminn, samkvæmt rannsókninni
Iðnríkin myndu tapa á því að hamstra bóluefni
Ný rannsókn sýnir að heimsbúskapurinn gæti orðið fyrir miklu framleiðslutapi ef þróunarlönd verða ekki bólusett fyrir COVID-19 á sama tíma og ríkari lönd. Hér á landi gæti tapið numið allt að 3,7 prósentum af landsframleiðslu.
Kjarninn 25. janúar 2021
Meira eftir höfundinnNichole Leigh Mosty