Kófið, kærleikurinn og blik í auga barns

Auglýsing

Þegar kófið skall á í vor og við máttum ekki lengur faðma hvert ann­að, ekki knúsast, ekki einu sinni heils­ast með handa­bandi, var mikið frá okkur tek­ið. Við máttum dúsa heima og það reynd­ist mörgum erfitt. Með hækk­andi sól rof­aði loks til og við gátum farið út og leikið okk­ur. Þungu fargi var af okkur létt. Við gátum aftur mælt okkur mót við vini, jafn­vel boðið í mat og svo faðm­ast létt að loknu kvöld­i. 

Svo kom annar í kófi og greini­legt var að gengið hafði á þol­in­mæð­ina; okkur var nán­ast ofviða að sitja af okkur þessa aðra bylgju. Það er svo erfitt að bíða þegar biðin er óskil­greind. „Við verðum bara að sjá til. Kannski þrjár vik­ur, kannski sex, kannski tvo mán­uði, hálft ár? Við verðum að sjá til.“ Það kom á dag­inn í þessu kófi að fjórar vikur eru langur tími í lífi full­orð­ins fólks.

Í kóf­inu misstu margir vinn­una. Ferða­menn­irnir hættu að koma og þar sem fólk hafði áður verið með fangið fullt sat það eftir með tómar hend­ur. Fólk missti líka von­ina og þótt ein­ungis sé hálft ár síðan brast á með þess­ari pest, þá hafa margir horfið inn í myrkur von­leys­is. Af sárri reynslu hefur fólk lært að hálft ár er langur tími í lífi mann­eskju. Hálft ár í von­leysi, er kannski meira en hægt er að þola. Sé vonin tekin frá manni, molnar flest sem eftir er. Lífið verður að salla sem næsta vind­hviða feykir í burtu.

Auglýsing

Svona er tím­inn. Ég horfi til baka og finnst kannski að þrátt fyrir að ég beri reynslu fimm ára­tuga í sarp­inum hafi ég verið barn fyrir ekki svo löngu síð­an. Von­andi eigum við flest góðar minn­ingar til að rifja upp, jafn­vel minn­ingar sem marka upp­haf ein­hvers sem síðar átti eftir að vísa leiða okkur inn á far­sæla braut. Stundum eru fimm­tíu ár ekki svo langur tími í lífi mann­eskju.

En hvað með tvö ár? Hversu langur tími er tvö ár? Þegar maður er ríf­lega tveggja ára, eru tvö ár langur tími, næstum öll ævin. Þegar maður er 12 ára, eða 10 ára, eða 6 ára, þá eru tvö ár líka langur tími. Þegar maður er for­eldri barna á þessum aldri, og lifir hvern dag á milli vonar og ótta – vonar um að finna öryggi og ótt­ans við að verða send aftur í bráða hættu – þá eru tvö ár líka langur tím­i. 

Ég veit ekki hvernig það er að vera á flótta, koma til fjar­lægs lands þar sem næstum allt er fram­andi, en finna kannski ákveðið öryggi. Ég veit ekki hvernig það er að flýja bráða hættu en horfa svo á börnin fara í skóla, leika sér með ærslum í frí­mín­út­um, tala með glampa í auga um vini. Kannski vaknar þá veik von í brjóst­inu. Og kannski vaknar hún meira af ósk­hyggju, af því að for­eldr­arnir höfðu lagt upp í óvissu­ferð, langa ferð á fram­andi slóð­ir, einmitt af því að þau lang­aði svo að geta séð þetta blik í augum barn­anna. Þetta blik sem seg­ir: Hér er gott að vera! Ef það er ekki fyrir þetta blik – að minnsta kosti von­ina um þetta blik – sem við förum til vinnu á hverjum degi eru hvatir okkar ógeð­felld­ar. Það er þetta blik sem gefur líf­inu gildi. Og vonin er kannski ekk­ert annað en hug­boð um að kannski muni þetta blik áfram lýsa af augum barna.

Við heyrum sagt að kófið hafi kennt okkur margt. Þegar við máttum ekki lengur faðmast, þá átt­uðum við okkur á mik­il­vægi mann­legrar nánd­ar. Þegar börnin máttu ekki fara út að leika sér, þá átt­uðum við okkur á mik­il­vægi leiks­ins. Þegar við fengum ekki koma saman og skemmta okk­ur, þá átt­uðum við okkur á hversu dýr­mætt það er að geta umgeng­ist annað fólk án ótta. Og þegar við máttum ekki fara út, máttum ekki fara í vinn­una, máttum ekki fara í skól­ann, svo dögum skipti, þá átt­uðum við okkur á því að fjórar vikur eru langur tími. Fjórar vikur án þess að geta fundið yl og kær­leika frá öðrum er langur tími. Kófið kenndi okkur svo margt um kær­leik­ann. 

En var þessi lær­dómur full­kom­lega sjálf­hverf­ur? Sner­ist þessi lær­dómur bara um MIG, en ekki aðra? Sner­ist hann bara um OKK­UR, en ekki þau? Þegar Magnús D. Norð­dahl segir að ekki sé „hægt að líta öðru­vísi á en að um sé að ræða kerf­is­bundið ofbeldi af hálfu íslenskra yfir­valda gegn barna­fjöl­skyldum á flótta“ þá er mér nær að halda að kófið hafi ekki kennt okkur neitt, og alls ekk­ert um kær­leik­ann.

Tvö ár eru langur tími í lífi barns. Tvö ár eru líka langur tími í lifi for­eldr­is. Og tvö ár á milli vonar og ótta, von­ar­innar um að sjá blik í augum barna sinna og ótt­ans við að ljós kær­leik­ans verði slökkt, er langur tími. Ráð­herra segir að lögum eða reglu­gerðum verði ekki breytt fyrir ein­stakar fjöl­skyld­ur. Gott og vel. En eina rétt­læt­ingin fyrir lögum og reglu­gerðum í lýð­ræð­is­þjóð­fé­lagi, sem gerir sér von um far­sælt líf kom­andi kyn­slóða, er blik í augum barna þess. Rík­is­vald sem gengur ann­arra erinda er knúið áfram af ógeð­felldum hvöt­um.

Lilja D. Alfreðsdóttir stendur frammi fyrir brekku til að halda sér inni á þingi samkvæmt könnunum.
Hvorki Miðflokkur né Framsókn mælast með mann inni í Reykjavík
Samfylkingin, Sósíalistaflokkur Íslands og Viðreisn mælast á góðri siglingu í Reykjavíkurkjördæmunum tveimur. Staða stjórnarflokkanna í höfuðborginni veikist mikið og Framsóknarflokkurinn myndi ekki ná inn manni þar að óbreyttu.
Kjarninn 26. janúar 2021
Verkefnisstjórn 4. áfanga rammaáætlunar fékk 34 vindorkukosti inn á sitt borð í fyrra.
Vindorkukostir sem eru 10 MW eða meira heyri undir rammaáætlun
Lagt er til að land verði flokkað með tilliti til vindorkuvera í tengslum við breytingar á frumvarpi um rammaáætlun. „Telja verður að vindorkuver geti haft í för með sér minna óafturkræft rask en hefðbundnari orkukostir,“ segir í greinargerð.
Kjarninn 26. janúar 2021
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Loðnukvótinn aukinn – Fá að veiða 61 þúsund tonn
Tekist hefur að afstýra loðnubresti þriðja árið í röð. Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra segir að mikið sé í húfi fyrir viðspyrnu efnahagslífsins að loðnuvertíðin verði eins öflug og kostur sé.
Kjarninn 26. janúar 2021
Hámarksálag á reikisímtöl verður lækkað um tæp fjögur prósent
Evrópusambandið hefur sett reglugerð sem lækkar þá upphæð sem fjarskiptafyrirtæki mega rukka fyrir umframnotkun reikisímtala. Til stendur að taka reglugerðina upp í EES-samningnum og þar með hérlendis.
Kjarninn 26. janúar 2021
Tólf gefa kost á sér í forvali um fimm efstu sætin fyrir VG í Norðausturkjördæmi
Framboðsfrestur Vinstri grænna í Norðausturkjördæmi er runninn út.
Kjarninn 26. janúar 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Fatnaður, geimferðir og sjálfbærni: Þjóðfræðirannsóknir fyrir framtíðina
Kjarninn 26. janúar 2021
Einná ferð á alþjóðaflugvellinum í Aþenu í Grikklandi.
Ísland fyrst Schengen-ríkja til að gefa út rafræn bólusetningarvottorð
Lönd sunnarlega í Evrópu vilja svör við því hvort að samræmd bólusetningarvottorð séu væntanleg á næstunni. Annað sumar án ferðamanna myndi hafa skelfilegar afleiðingar.
Kjarninn 26. janúar 2021
Betra er fyrir alla bóluefnum sé dreift jafnt um allan heiminn, samkvæmt rannsókninni
Iðnríkin myndu tapa á því að hamstra bóluefni
Ný rannsókn sýnir að heimsbúskapurinn gæti orðið fyrir miklu framleiðslutapi ef þróunarlönd verða ekki bólusett fyrir COVID-19 á sama tíma og ríkari lönd. Hér á landi gæti tapið numið allt að 3,7 prósentum af landsframleiðslu.
Kjarninn 25. janúar 2021
Meira eftir höfundinnÓlafur Páll Jónsson