Kófið, kærleikurinn og blik í auga barns

Auglýsing

Þegar kófið skall á í vor og við máttum ekki lengur faðma hvert ann­að, ekki knúsast, ekki einu sinni heils­ast með handa­bandi, var mikið frá okkur tek­ið. Við máttum dúsa heima og það reynd­ist mörgum erfitt. Með hækk­andi sól rof­aði loks til og við gátum farið út og leikið okk­ur. Þungu fargi var af okkur létt. Við gátum aftur mælt okkur mót við vini, jafn­vel boðið í mat og svo faðm­ast létt að loknu kvöld­i. 

Svo kom annar í kófi og greini­legt var að gengið hafði á þol­in­mæð­ina; okkur var nán­ast ofviða að sitja af okkur þessa aðra bylgju. Það er svo erfitt að bíða þegar biðin er óskil­greind. „Við verðum bara að sjá til. Kannski þrjár vik­ur, kannski sex, kannski tvo mán­uði, hálft ár? Við verðum að sjá til.“ Það kom á dag­inn í þessu kófi að fjórar vikur eru langur tími í lífi full­orð­ins fólks.

Í kóf­inu misstu margir vinn­una. Ferða­menn­irnir hættu að koma og þar sem fólk hafði áður verið með fangið fullt sat það eftir með tómar hend­ur. Fólk missti líka von­ina og þótt ein­ungis sé hálft ár síðan brast á með þess­ari pest, þá hafa margir horfið inn í myrkur von­leys­is. Af sárri reynslu hefur fólk lært að hálft ár er langur tími í lífi mann­eskju. Hálft ár í von­leysi, er kannski meira en hægt er að þola. Sé vonin tekin frá manni, molnar flest sem eftir er. Lífið verður að salla sem næsta vind­hviða feykir í burtu.

Auglýsing

Svona er tím­inn. Ég horfi til baka og finnst kannski að þrátt fyrir að ég beri reynslu fimm ára­tuga í sarp­inum hafi ég verið barn fyrir ekki svo löngu síð­an. Von­andi eigum við flest góðar minn­ingar til að rifja upp, jafn­vel minn­ingar sem marka upp­haf ein­hvers sem síðar átti eftir að vísa leiða okkur inn á far­sæla braut. Stundum eru fimm­tíu ár ekki svo langur tími í lífi mann­eskju.

En hvað með tvö ár? Hversu langur tími er tvö ár? Þegar maður er ríf­lega tveggja ára, eru tvö ár langur tími, næstum öll ævin. Þegar maður er 12 ára, eða 10 ára, eða 6 ára, þá eru tvö ár líka langur tími. Þegar maður er for­eldri barna á þessum aldri, og lifir hvern dag á milli vonar og ótta – vonar um að finna öryggi og ótt­ans við að verða send aftur í bráða hættu – þá eru tvö ár líka langur tím­i. 

Ég veit ekki hvernig það er að vera á flótta, koma til fjar­lægs lands þar sem næstum allt er fram­andi, en finna kannski ákveðið öryggi. Ég veit ekki hvernig það er að flýja bráða hættu en horfa svo á börnin fara í skóla, leika sér með ærslum í frí­mín­út­um, tala með glampa í auga um vini. Kannski vaknar þá veik von í brjóst­inu. Og kannski vaknar hún meira af ósk­hyggju, af því að for­eldr­arnir höfðu lagt upp í óvissu­ferð, langa ferð á fram­andi slóð­ir, einmitt af því að þau lang­aði svo að geta séð þetta blik í augum barn­anna. Þetta blik sem seg­ir: Hér er gott að vera! Ef það er ekki fyrir þetta blik – að minnsta kosti von­ina um þetta blik – sem við förum til vinnu á hverjum degi eru hvatir okkar ógeð­felld­ar. Það er þetta blik sem gefur líf­inu gildi. Og vonin er kannski ekk­ert annað en hug­boð um að kannski muni þetta blik áfram lýsa af augum barna.

Við heyrum sagt að kófið hafi kennt okkur margt. Þegar við máttum ekki lengur faðmast, þá átt­uðum við okkur á mik­il­vægi mann­legrar nánd­ar. Þegar börnin máttu ekki fara út að leika sér, þá átt­uðum við okkur á mik­il­vægi leiks­ins. Þegar við fengum ekki koma saman og skemmta okk­ur, þá átt­uðum við okkur á hversu dýr­mætt það er að geta umgeng­ist annað fólk án ótta. Og þegar við máttum ekki fara út, máttum ekki fara í vinn­una, máttum ekki fara í skól­ann, svo dögum skipti, þá átt­uðum við okkur á því að fjórar vikur eru langur tími. Fjórar vikur án þess að geta fundið yl og kær­leika frá öðrum er langur tími. Kófið kenndi okkur svo margt um kær­leik­ann. 

En var þessi lær­dómur full­kom­lega sjálf­hverf­ur? Sner­ist þessi lær­dómur bara um MIG, en ekki aðra? Sner­ist hann bara um OKK­UR, en ekki þau? Þegar Magnús D. Norð­dahl segir að ekki sé „hægt að líta öðru­vísi á en að um sé að ræða kerf­is­bundið ofbeldi af hálfu íslenskra yfir­valda gegn barna­fjöl­skyldum á flótta“ þá er mér nær að halda að kófið hafi ekki kennt okkur neitt, og alls ekk­ert um kær­leik­ann.

Tvö ár eru langur tími í lífi barns. Tvö ár eru líka langur tími í lifi for­eldr­is. Og tvö ár á milli vonar og ótta, von­ar­innar um að sjá blik í augum barna sinna og ótt­ans við að ljós kær­leik­ans verði slökkt, er langur tími. Ráð­herra segir að lögum eða reglu­gerðum verði ekki breytt fyrir ein­stakar fjöl­skyld­ur. Gott og vel. En eina rétt­læt­ingin fyrir lögum og reglu­gerðum í lýð­ræð­is­þjóð­fé­lagi, sem gerir sér von um far­sælt líf kom­andi kyn­slóða, er blik í augum barna þess. Rík­is­vald sem gengur ann­arra erinda er knúið áfram af ógeð­felldum hvöt­um.

Mögulegt lögbrot vegna niðurrifs skipa Eimskips á Indlandi á borði stjórnvalda
Tvö skip Eimskips voru rifin í skipakirkjugarði í Indlandi þar sem umhverfisáhrif niðurrifsins, og starfsaðstæður þeirra sem vinna við það, uppfylla ekki evrópska staðla.
Kjarninn 24. september 2020
Khedr-fjölskyldan hefur fengið dvalarleyfi
Egypska fjölskyldan sem hefur verið í felum í rúma viku fær dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. „Réttlætið sigrar stundum,“ segir lögfræðingur fjölskyldunnar.
Kjarninn 24. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri SA
Forsendur lífskjarasamningsins brostnar að mati SA
Samtök atvinnulífsins telja forsendur að baki lífskjarasamningnum brostnar í ljósi gjörbreyttra efnahagsaðstæðna.
Kjarninn 24. september 2020
Drífa Snædal, forseti ASÍ
Forsendur lífskjarasamninga hafa staðist að mati ASÍ
Forsendur kjarasamninganna sem voru undirritaðir í fyrra hafa staðist, þar sem vextir hafa lækkað, kaupmáttur hefur aukist og ríkisstjórnin hefur lagt fram frumvarp um bann á 40 ára verðtryggðum lánum.
Kjarninn 24. september 2020
Sex mánaða orlof á hvort foreldri verði tekið á fyrstu 18 mánuðunum í lífi barns
Drög að nýjum heildarlögum um fæðingarorlof hafa verið birt í samráðsgátt stjórnvalda. Þegar fæðingarorlofið verður lengt í 12 mánuði um komandi áramót er ráðgert að hvort foreldri taki 6 mánaða orlof. Einungis einn mánuður verður framseljanlegur.
Kjarninn 24. september 2020
Bjarni Már Magnússon
Upplýsingamengun í boði Alþingis
Kjarninn 24. september 2020
Þrátt fyrir samdrátt í efnahagslífinu er húsnæðismarkaðurinn á fleygiferð. Og skuldsetning heimila hefur verið að aukast.
Eigið fé Íslendinga í fasteignum hefur tvöfaldast á fimm árum
Íslendingar eru að skuldsetja sig hraðar og hærra fasteignaverð drífur áfram aukna eignamyndun. Alls eru tæplega átta af hverjum tíu krónum sem heimili landsins eiga í hreinni eign bundnar í fasteignum.
Kjarninn 24. september 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 20. þáttur: Dagbækur, drusluskömmun og ódáinsdrykkir
Kjarninn 24. september 2020
Meira eftir höfundinnÓlafur Páll Jónsson