Evrópusambandið er ekki verndari skattaskjóla

Jón Baldvin Hannibalsson var ráðherra utanríkismála í sjö ár og ætti að vita betur en að fullyrða tóma steypu um skattastefnu Evrópusambandsins.

Auglýsing

Í Silfr­inu á dög­unum var Jón Bald­vin Hanni­bals­son, fyrr­ver­andi utan­rík­is­ráð­herra, í líf­legu við­tali um Evr­ópu­sam­band­ið. Í við­tal­inu fór ráð­herr­ann fyrr­ver­andi ítrekað með rangt mál um ESB og EES-­sam­starf­ið. Fjallað hefur verið um rang­færslur Jóns Bald­vins um EES-­samn­ing­inn á öðrum vett­vangi en hér ætla ég að leið­rétta röng og vill­andi ummæli hans um skatta­stefnu ESB. Í við­tal­inu full­yrti Jón Bald­vin m.a. að “skattsvikaparadís­ir” nytu verndar ESB og að fjár­magns­eig­endur réðu lögum og lofum í sam­band­inu. Kall­aði hann Jean-Claude Juncker, for­mann fram­kvæmda­stjórnar ESB, “vernd­ar­engil og guð­föður skattsvik­ara­kerf­is­ins í heim­in­um” og sagði hann “halda vernd­ar­hendi yfir því”.



Full­yrð­ingar ráð­herr­ans fyrr­ver­andi, um að ESB og fram­kvæmda­stjórn þess haldi vernd­ar­hendi yfir skatta­skjól­um, stand­ast enga skoð­un. Dæmin sýna þvert á móti að ESB vinnur hörðum höndum að því að ráð­ast gegn skattaund­anskotum bæði innan og utan sam­bands­ins og tryggja að stór­fyr­ir­tæki borgi sinn skerf í sam­eig­in­lega sjóði Evr­ópu­búa. Í þeirri vinnu er fram­kvæmda­stjórnin eng­inn vernd­ar­eng­ill skattsvik­ara, heldur er hún bein­línis í far­ar­broddi. Máli mínu til stuðn­ings ætla ég að nefna nokkur dæmi:



Auglýsing
  • Árið 2016 flutti banda­ríski tækniris­inn Google 19 millj­arða doll­ara af evr­ópskum hagn­aði sínum í skatta­skjól utan ESB. Google milli­færði pen­ing­ana frá írsku dótt­ur­fyr­ir­tæki sínu til hol­lensks fyr­ir­tækis og áfram til skúffu­fyr­ir­tækis í Bermúda sem í eigu ann­ars dótt­ur­fé­lags á Írlandi. Í fyrra sam­þykkti fram­kvæmda­stjórn ESB nýjar reglur sem tak­marka mögu­leika stór­fyr­ir­tækja á slíkum skattaund­anskot­um. Þökk sé hinum nýju reglum verða þessir gjörn­ingar bann­aðir frá árinu 2020. 
  • Nýlega kynnti fram­kvæmda­stjórnin reglu­gerð sem snýr að aðilum sem bjóða upp á leiðir til að flytja fjár­magn á milli landa í skatta­legum til­gangi. Reglu­gerðin setur þær skyldur á þessa aðila, hvort sem þeir eru banka­starfs­menn, end­ur­skoð­endur eða lög­fræð­ing­ar, að þeir til­kynni allar slíkar ráð­staf­anir til yfir­valda. Til­gang­ur­inn, að sögn fram­kvæmda­stjórn­ar­inn­ar, er að fæla þessa aðila frá því að aðstoða ein­stak­linga og fyr­ir­tæki við skattaund­an­skot. 
  • Það vakti mikla athygli fyrr á þessu ári þegar fram­kvæmda­stjórnin tók sjö ríki sam­bands­ins fyrir og gagn­rýndi þau sér­stak­lega fyrir að stuðla að skattaund­anskot­um. Ríkin sjö eru Belgía, Kýp­ur, Ung­verja­land, Írland, Lúx­em­borg, Malta og Hol­land. Þessi ríki bjóða fyr­ir­tækjum ein­stak­lega hag­stæð skatta­skil­yrði og að mati fram­kvæmda­stjórn­ar­innar bitnar það á skatt­greið­endum í allri Evr­ópu. 
  • Stjórn­völd á Írlandi hafa legið undir ámæli fyrir að bjóða stór­fyr­ir­tækjum gríð­ar­lega skatta­af­slætti. Fram­kvæmda­stjórnin hefur m.a. brugð­ist við þessu með því að fyr­ir­skipa tækniris­anum Apple að end­ur­greiða Írlandi 13 millj­arða evra fyrir það sem fram­kvæmda­stjórnin kallar ósann­gjarnar skattaí­viln­an­ir. Ákvörðun fram­kvæmda­stjórn­ar­innar olli titr­ingi meðal stjórn­enda alþjóð­legra stór­fyr­ir­tækja, en bæði Apple og írsk stjórn­völd áfrýj­uðu ákvörð­un­inni til evr­ópskra dóm­stóla. 
  • Árið 2015 gerði ESB sam­komu­leg við Sviss um afnám banka­leyndar þar í landi. Sam­kvæmt sam­komu­lag­inu geta aðilar með heim­il­is­festi innan ESB ekki falið skatt­skyldar tekjur í sviss­neskum bönk­um. Síðan þá hafa sams konar samn­ingar verið gerðir við And­orra, Lichten­stein og Mónakó. 
  • Fram­kvæmda­stjórnin birti á síð­asta ári svartan lista yfir skatta­skjól. Ríkin á list­anum áttu það sam­eig­in­legt að hafa neitað að vinna með ESB í átt að því að gera umbætur á skatt­kerfum sínum til að koma í veg fyrir skattaund­an­skot. 17 ríki voru upp­runa­lega á list­anum en í dag, tæpu ári síð­ar, eru þau aðeins fimm. Frá því að list­inn var birtur hafa því 12 ríki sam­þykkt að hefja sam­starf við ESB um að vinna gegn skattaund­anskot­u­m. 
  • Fram­kvæmda­stjórnin hefur unnið að inn­leið­ingu á sam-­evr­ópskum við­miðum til útreikn­ings á skatt­stofni fyr­ir­tækja sem starfa innan ESB. Reglu­gerð­inni, sem ber enska heitið Common consoli­dated cor­porate tax base, er m.a. ætlað að tryggja að fyr­ir­tæki greiði skatta í öllum ríkjum þar sem þau hafa starf­semi og að þau flytji ekki hagnað til ríkja þar sem fyr­ir­tækja­skattar eru hag­stæð­ar­i. 



Þetta sem ég hef nefnt hér að ofan er aðeins hluti af þeim aðgerðum sem Evr­ópu­sam­bandið hefur ráð­ist í til að berj­ast gegn skattaund­anskot­um. Dæmin tala sínu máli. Þau sýna að fram­kvæmda­stjórn ESB er eng­inn vernd­ari skatta­skjóla. Hún er þvert á móti í for­ystu í bar­áttu ESB fyrir því að allir ein­stak­lingar og fyr­ir­tæki borgi sína skatta til sam­fé­lags­ins og að stærri hluti þeirra verð­mæta sem skap­ast í hinu alþjóða­vædda efna­hags­kerfi komi almenn­ingi í Evr­ópu til góða.



Á tímum fals­frétta og vin­sælda popúlista víða um heim er mik­il­vægt að stað­reyndum og réttum upp­lýs­ingum sé haldið á lofti í opin­berri umræðu. Jón Bald­vin Hanni­bals­son var ráð­herra utan­rík­is­mála í sjö ár. Hann leiddi Ísland inn í samn­ing­inn um Evr­ópska efna­hags­svæð­ið. Maður með slíka vikt í umræðu um utan­rík­is­mál Íslend­inga ætti að vita betur en að fara fram með eins illa ígrund­aðar og vill­andi full­yrð­ingar um Evr­ópu­sam­bandið og hann gerði í Silfr­inu á dög­un­um.



Cohen: Trump vissi vel að þetta var rangt
Lögmaður Donalds Trumps Bandaríkjaforseta hefur verið dæmdur í þriggja ára fangelsi, meðal annar fyrir að beita sér fyrir ólöglegum greiðslum til að þagga niður umræðu um framhjáhald Trumps.
Kjarninn 14. desember 2018
Forsætisráðherra: Klaustursmálið hefur haft verulega mikil áhrif innan þingsins
Það skiptir máli að þingmenn geti tekist á pólitísk mál en samt borið virðingu fyrir fólki, segir forsætisráðherra.
Kjarninn 14. desember 2018
WOW air er á uppleið á ný.
Indigo gæti fjárfest í WOW air fyrir 9,4 milljarða
Enn er unnið að því að ná samningum við Indigo Partners um fjárfestingu í félaginu.
Kjarninn 14. desember 2018
Skýrt í starfsreglum að meirihluti ræður niðurstöðum
Formaður tilnefningarnefndar VÍS segir engar heimildir vera í reglum nefndarinnar til að skila sératkvæði. Meirihlutinn ráði einfaldlega hverjum hún mæli með til stjórnarsetu.
Kjarninn 14. desember 2018
Vladimir Pútín, forseti Rússlands
Útflutningur til Rússlands dregist saman um 90 prósent vegna viðskiptaþvingana
Rúm þrjú ár eru síðan Rússland svaraði viðskiptaþvingunum íslenska ríkisins með innflutningsbanni á nær öll matvæli frá Íslandi. Í kjölfar innflutningsbannsins hefur útflutningur til Rússlands dregist saman um 90 prósent og tugi milljarða króna.
Kjarninn 14. desember 2018
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Ragnar Þór pantar sér gult vesti
Formaður VR segir að ekkert sé að marka kosningaloforð stjórnmálamanna því þeir virðist eingöngu hafa hugsjónir og drifkraft í að breyta á fjögurra ára fresti, og þá aðeins í nokkra daga.
Kjarninn 14. desember 2018
Stakksberg telur íbúakosningu um stóriðju í Helguvík ólögmæta og geta leitt til bótaskyldu
Stakksberg, félag í eigu Arion banka, hefur sent Reykjanesbæ bréf þar sem félagið segir sveitarfélagið skaðabótaskylt ef komið verður í veg fyrir starfsemi kísilmálmverksmiðjunar sem áður var í eigu United Silicon.
Kjarninn 14. desember 2018
Miðflokkurinn hrynur í fylgi og Framsókn eykur við sig
Töluverðar sviptingar eru á fylgi stjórnmálaflokka samkvæmt nýrri könnun MMR.
Kjarninn 14. desember 2018
Meira eftir höfundinnÓskar Steinn Jónínuson Ómarsson