Evrópusambandið er ekki verndari skattaskjóla

Jón Baldvin Hannibalsson var ráðherra utanríkismála í sjö ár og ætti að vita betur en að fullyrða tóma steypu um skattastefnu Evrópusambandsins.

Auglýsing

Í Silfr­inu á dög­unum var Jón Bald­vin Hanni­bals­son, fyrr­ver­andi utan­rík­is­ráð­herra, í líf­legu við­tali um Evr­ópu­sam­band­ið. Í við­tal­inu fór ráð­herr­ann fyrr­ver­andi ítrekað með rangt mál um ESB og EES-­sam­starf­ið. Fjallað hefur verið um rang­færslur Jóns Bald­vins um EES-­samn­ing­inn á öðrum vett­vangi en hér ætla ég að leið­rétta röng og vill­andi ummæli hans um skatta­stefnu ESB. Í við­tal­inu full­yrti Jón Bald­vin m.a. að “skattsvikaparadís­ir” nytu verndar ESB og að fjár­magns­eig­endur réðu lögum og lofum í sam­band­inu. Kall­aði hann Jean-Claude Juncker, for­mann fram­kvæmda­stjórnar ESB, “vernd­ar­engil og guð­föður skattsvik­ara­kerf­is­ins í heim­in­um” og sagði hann “halda vernd­ar­hendi yfir því”.



Full­yrð­ingar ráð­herr­ans fyrr­ver­andi, um að ESB og fram­kvæmda­stjórn þess haldi vernd­ar­hendi yfir skatta­skjól­um, stand­ast enga skoð­un. Dæmin sýna þvert á móti að ESB vinnur hörðum höndum að því að ráð­ast gegn skattaund­anskotum bæði innan og utan sam­bands­ins og tryggja að stór­fyr­ir­tæki borgi sinn skerf í sam­eig­in­lega sjóði Evr­ópu­búa. Í þeirri vinnu er fram­kvæmda­stjórnin eng­inn vernd­ar­eng­ill skattsvik­ara, heldur er hún bein­línis í far­ar­broddi. Máli mínu til stuðn­ings ætla ég að nefna nokkur dæmi:



Auglýsing
  • Árið 2016 flutti banda­ríski tækniris­inn Google 19 millj­arða doll­ara af evr­ópskum hagn­aði sínum í skatta­skjól utan ESB. Google milli­færði pen­ing­ana frá írsku dótt­ur­fyr­ir­tæki sínu til hol­lensks fyr­ir­tækis og áfram til skúffu­fyr­ir­tækis í Bermúda sem í eigu ann­ars dótt­ur­fé­lags á Írlandi. Í fyrra sam­þykkti fram­kvæmda­stjórn ESB nýjar reglur sem tak­marka mögu­leika stór­fyr­ir­tækja á slíkum skattaund­anskot­um. Þökk sé hinum nýju reglum verða þessir gjörn­ingar bann­aðir frá árinu 2020. 
  • Nýlega kynnti fram­kvæmda­stjórnin reglu­gerð sem snýr að aðilum sem bjóða upp á leiðir til að flytja fjár­magn á milli landa í skatta­legum til­gangi. Reglu­gerðin setur þær skyldur á þessa aðila, hvort sem þeir eru banka­starfs­menn, end­ur­skoð­endur eða lög­fræð­ing­ar, að þeir til­kynni allar slíkar ráð­staf­anir til yfir­valda. Til­gang­ur­inn, að sögn fram­kvæmda­stjórn­ar­inn­ar, er að fæla þessa aðila frá því að aðstoða ein­stak­linga og fyr­ir­tæki við skattaund­an­skot. 
  • Það vakti mikla athygli fyrr á þessu ári þegar fram­kvæmda­stjórnin tók sjö ríki sam­bands­ins fyrir og gagn­rýndi þau sér­stak­lega fyrir að stuðla að skattaund­anskot­um. Ríkin sjö eru Belgía, Kýp­ur, Ung­verja­land, Írland, Lúx­em­borg, Malta og Hol­land. Þessi ríki bjóða fyr­ir­tækjum ein­stak­lega hag­stæð skatta­skil­yrði og að mati fram­kvæmda­stjórn­ar­innar bitnar það á skatt­greið­endum í allri Evr­ópu. 
  • Stjórn­völd á Írlandi hafa legið undir ámæli fyrir að bjóða stór­fyr­ir­tækjum gríð­ar­lega skatta­af­slætti. Fram­kvæmda­stjórnin hefur m.a. brugð­ist við þessu með því að fyr­ir­skipa tækniris­anum Apple að end­ur­greiða Írlandi 13 millj­arða evra fyrir það sem fram­kvæmda­stjórnin kallar ósann­gjarnar skattaí­viln­an­ir. Ákvörðun fram­kvæmda­stjórn­ar­innar olli titr­ingi meðal stjórn­enda alþjóð­legra stór­fyr­ir­tækja, en bæði Apple og írsk stjórn­völd áfrýj­uðu ákvörð­un­inni til evr­ópskra dóm­stóla. 
  • Árið 2015 gerði ESB sam­komu­leg við Sviss um afnám banka­leyndar þar í landi. Sam­kvæmt sam­komu­lag­inu geta aðilar með heim­il­is­festi innan ESB ekki falið skatt­skyldar tekjur í sviss­neskum bönk­um. Síðan þá hafa sams konar samn­ingar verið gerðir við And­orra, Lichten­stein og Mónakó. 
  • Fram­kvæmda­stjórnin birti á síð­asta ári svartan lista yfir skatta­skjól. Ríkin á list­anum áttu það sam­eig­in­legt að hafa neitað að vinna með ESB í átt að því að gera umbætur á skatt­kerfum sínum til að koma í veg fyrir skattaund­an­skot. 17 ríki voru upp­runa­lega á list­anum en í dag, tæpu ári síð­ar, eru þau aðeins fimm. Frá því að list­inn var birtur hafa því 12 ríki sam­þykkt að hefja sam­starf við ESB um að vinna gegn skattaund­anskot­u­m. 
  • Fram­kvæmda­stjórnin hefur unnið að inn­leið­ingu á sam-­evr­ópskum við­miðum til útreikn­ings á skatt­stofni fyr­ir­tækja sem starfa innan ESB. Reglu­gerð­inni, sem ber enska heitið Common consoli­dated cor­porate tax base, er m.a. ætlað að tryggja að fyr­ir­tæki greiði skatta í öllum ríkjum þar sem þau hafa starf­semi og að þau flytji ekki hagnað til ríkja þar sem fyr­ir­tækja­skattar eru hag­stæð­ar­i. 



Þetta sem ég hef nefnt hér að ofan er aðeins hluti af þeim aðgerðum sem Evr­ópu­sam­bandið hefur ráð­ist í til að berj­ast gegn skattaund­anskot­um. Dæmin tala sínu máli. Þau sýna að fram­kvæmda­stjórn ESB er eng­inn vernd­ari skatta­skjóla. Hún er þvert á móti í for­ystu í bar­áttu ESB fyrir því að allir ein­stak­lingar og fyr­ir­tæki borgi sína skatta til sam­fé­lags­ins og að stærri hluti þeirra verð­mæta sem skap­ast í hinu alþjóða­vædda efna­hags­kerfi komi almenn­ingi í Evr­ópu til góða.



Á tímum fals­frétta og vin­sælda popúlista víða um heim er mik­il­vægt að stað­reyndum og réttum upp­lýs­ingum sé haldið á lofti í opin­berri umræðu. Jón Bald­vin Hanni­bals­son var ráð­herra utan­rík­is­mála í sjö ár. Hann leiddi Ísland inn í samn­ing­inn um Evr­ópska efna­hags­svæð­ið. Maður með slíka vikt í umræðu um utan­rík­is­mál Íslend­inga ætti að vita betur en að fara fram með eins illa ígrund­aðar og vill­andi full­yrð­ingar um Evr­ópu­sam­bandið og hann gerði í Silfr­inu á dög­un­um.



Kærkomin vaxtalækkun - Frekari vaxtalækkun í pípunum?
Það kom ekki á óvart að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi lækkað í morgun. Nú er spurningin: verður gengið enn lengra?
Kjarninn 22. maí 2019
Tveir landsréttardómarar sækja um embætti landsréttardómara
Þrír þeirra sem sækja um stöðu Landsréttardómara eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður Á. Andersen fjarlægði af lista sem hæfisnefnd hafði lagt fyrir. Tveir aðrir umsækjendur eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður bætti á listann.
Kjarninn 22. maí 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Nemendur beita kennara ofbeldi
Kjarninn 22. maí 2019
Aðsókn í listkennsludeild LHÍ eykst um ríflega 120 prósent
Aðsókn í listkennsludeild Listaháskóla Íslands jókst um ríflega 120 prósent á milli áranna 2018 og 2019 en nú standa yfir inntökuviðtöl við deildina.
Kjarninn 22. maí 2019
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling kallar eftir ábendingum um vanefndir
Efling hefur fengið ábendingar um að fyrirtæki hafi brugðist við launahækkunum í nýjum kjarasamningi með því að taka af starfsfólki bónusa, aukagreiðslur og ýmis konar hlunnindi. Félagið kallar eftir frekari ábendingum frá félagsmönnum um slíkar aðgerðir.
Kjarninn 22. maí 2019
Katrín Jakobsdóttir
„Líkamar kvenna eru dregnir inn í pólitíska umræðu“
Forsætisráðherra segir að líkamar kvenna séu dregnir inn í pólitíska umræðu með hætti sem ætti að heyra sögunni til og grafið sé undan fyrri sigrum í baráttu kvenna fyrir yfirráðum yfir sínum eigin líkama.
Kjarninn 22. maí 2019
Ástráður Haraldsson
Ástráður meðal umsækjenda um stöðu landsréttardómara
Ástráður Haraldsson, héraðsdómari, er á meðal þeirra sem sóttu um lausa stöðu landsréttardómara, en umsóknarfrestur rann út síðastliðinn mánudag.
Kjarninn 22. maí 2019
Sigríður segist hafa rætt við regluvörð og formann bankaráðs
Sigríður Benediktsdóttir, sem situr í bankaráði Landsbankans, segir það ekki rétt að hún hafi sam­þykkt að sitja í nefnd sem metur hæfi umsækjenda um stöðu seðlabankastjóra án þess að bera það undir for­mann banka­ráðs eða reglu­vörð Landsbank­ans.
Kjarninn 22. maí 2019
Meira eftir höfundinnÓskar Steinn Jónínuson Ómarsson