Auglýsing

Lofts­lags­breyt­ingar af manna­völdum eru eitt mest aðkallandi vanda­mál sam­tím­ans. Þær breyt­ingar sem eiga sér stað á lofts­lag­inu ógna mann­lífi, líf­ríki og vist­kerfum um allan heim. Vit­und­ar­vakn­ing hefur orðið á und­an­förnum árum og hafa ýmsir alþjóða­samn­ingar verið und­ir­rit­aðir til að reyna að stemma stigu við þess­ari þró­un. Ísland hefur sett sér háleit mark­mið þegar kemur að alþjóða­samn­ingum og skuld­bind­ing­um. Rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dóttur hefur t.d. sett stefn­una á kolefn­is­hlut­laust Ísland í síð­asta lagi árið 2040. Ís­land er gjarnan talin fyr­ir­mynd þegar kemur að umhverf­is­málum í alþjóða­sam­fé­lag­inu. Þar sem not­aðir eru end­ur­nýj­an­legir orku­gjafar er orku­notkun lands­ins að lang mestu leyti sjálf­bær. Sam­kvæmt grein World Economic Forum frá árinu 2016 er Ísland meðal fjög­urra umhverf­is­væn­ustu ríkja heims, ásamt Finn­landi, Sví­þjóð og Dan­mörku.

Þegar talað er um Ísland sem leið­andi í umhverf­is­málum virð­ist hins vegar lítið til­lit vera tekið til þess að losun Íslands stafar að miklu leyti af neyslu ein­stak­linga á inn­fluttum vör­um. Neyslu­drifið kolefn­is­fót­spor er mæli­kvarði sem snýr að öllum umhverf­is­á­hrifum í lífs­ferli vöru og yfir­færir að lokum los­un­ina á neyt­and­ann. Neyslu­drifið kolefn­is­fót­spor getur því hjálpað til við að mæla og skilja losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda með til­liti til neyslu­hegð­un­ar. Sam­kvæmt nið­ur­stöðum rann­sókna Clar­ke, Heinonen og Ottelin (2017) stafar um 61% af útblæstri íslenskra heim­ila af neyslu á inn­fluttum varn­ingi. Neyslu­drifið kolefn­is­fót­spor Íslands er stærra en flestra Evr­ópu­ríkja og jafn­framt er fótsporið 55% stærra en svæð­is­bundnar útblást­urs­mæl­ingar gefa til kynna. Þessi ríkj­andi neyslu­hyggja sem virð­ist m.a. þríf­ast meðal Íslend­inga hefur leitt til flestra af þeim umhverf­is­vanda­málum sem við stöndum frammi fyrir í dag. Losun íslenskra neyt­enda hefur áhrif út fyrir íslensk landa­mæri og ljóst er að los­un­in, sem stafar að miklu leyti af neyslu Íslend­inga á inn­fluttum varn­ingi, mun enda sem byrði á þró­un­ar­lönd­um.

Sam­kvæmt mæl­ingum á vist­fótspori, þ.e. hversu mikið af nátt­úru­legum gæðum mann­kynið notar í neyslu sína, náði jörðin þol­mörkum seint á sjö­unda ára­tug síð­ustu ald­ar. Síðan þá hefur neysla mann­kyns stöðugt auk­ist og ljóst er að hún er komin vel umfram þol­mörk jarð­ar. Í þessu sam­hengi er vert að benda á að sam­kvæmt mæl­ingum á vistspori Íslands, sem Sig­urður Eyberg Jóhann­es­son fram­kvæmdi fyrir meist­ara­verk­efni sitt, þyrfti 27 jarðir ef neysla allra jarð­ar­búa væri í sam­ræmi við Íslend­inga. Því er ljóst að neyslan okkar er eins ósjálf­bær og hugs­ast get­ur.

Auglýsing

Í dag er svo­kall­aður Svartur föstu­dagur sem með öllum sínum til­boðum er einn stærsti neyslu­dagur árs­ins. Svartur föstu­dagur á upp­runa sinn að rekja til Banda­ríkj­anna og er hann hald­inn dag­inn eftir þakk­ar­gjörð­ar­há­t­ið­ina. Á svörtum föstu­degi eru ein­stak­lingar sem sagt hvattir til að kaupa alls­konar dót, hluti og drasl, deg­inum eftir að hafa haldið uppá það hversu þakk­látir þeir eru fyrir það sem þeir eiga. Árið 1992 fékk Ted Dave hug­mynd­ina að Buy not­hing Day (Kauptu ekk­ert dag­inn) sem hald­inn er sama dag og Svartur föstu­dag­ur. Hann leit á dag­inn sem tæki­færi fyrir sam­fé­lög til að íhuga þá ofneyslu sem ein­kennir vest­ræna lifn­að­ar­hætti. Hug­myndin fékk síðan hljóm­grunn hjá kanadísku aðgerð­ar­sam­tök­unum Adbusters og hefur þessi alþjóð­legi mót­mæla­dagur neyslu­hyggj­unnar verið hald­inn hátíð­legur víða um heim.

Til að stemma stigu við þeim lofts­lags­breyt­ingum sem við erum þegar farin að finna fyrir er nauð­syn­legt að minnka neysl­una. Að gefnu til­efni hvet ég fólk til að halda Kauptu ekk­ert dag­inn hátíð­leg­an. Látum ekki mark­aðs­öflin stjórna hegðun okk­ar, íhugum hvaða áhrif neysla okkar hefur á jörð­ina og breytum Svörtum föstu­degi í Græn­an.

Farið er útfall Hagavatns sunnan Langjökuls.
Landgræðslustjóri: Fyrirhuguð Hagavatnsvirkjun myndi auka uppblástur
Hækkun á vatnsborði Hagavatns með virkjun er ekki sambærileg aðgerð og sú sem Landgræðslan fór í við Sandvatn til að hefta uppfok eins og haldið er fram í tillögu að matsáætlun. Stofnunin telur fullyrðinguna „úr lausu lofti gripna og órökstudda með öllu“.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Alþingi hefur ekki tekist að endurheimta það traust sem hefur tapast frá byrjun árs 2018.
Almenningur treystir síst Alþingi, borgarstjórn og bankakerfinu
Eitt af markmiðum sitjandi ríkisstjórnar samkvæmt stjórnarsáttmála var að efla traust á stjórnmál og stjórnsýslu. Í dag er traust á Alþingi sex prósentustigum minna en það var í upphafi kjörtímabils, þótt að hafi aukist umtalsvert frá því í fyrra.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Ekki sést jafn mikil neikvæð áhrif á flugiðnað síðan 11. september 2001
Greinendur segja að smám saman sé að koma í ljós hversu gríðarleg áhrif kórónaveiran hefur haft í Kína og víðar. Útlit er fyrir að efnahagslegu áhrifin verði mikil á næstu mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Davíð Stefánsson og Sunna Karen Sigurþórsdóttir
Davíð og Sunna Karen hætta sem ritstjórar hjá Torgi
Skipu­lags­breytingar hafa verið gerðar hjá Torgi, út­gáfu­fé­lagi Frétta­blaðsins og fleiri miðla.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Úr Er ég mamma mín?
„Sláðu hann, Sólveig! Kýld‘ann, Kristbjörg!“
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Er ég mamma mín? eftir Maríu Reyndal í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Nýsköpunarmiðstöð Íslands lögð niður um næstu áramót
Niðurstaða greiningarvinnu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins er sú að hluta verkefna Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands megi framkvæma undir öðru rekstrarformi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ríkisstjórnin vill auka gagnsæið hjá 30 óskráðum en þjóðhagslega mikilvægum fyrirtækjum
Í drögum að nýju frumvarpi, sem ríkisstjórnin hefur lagt fram til að auka traust á íslenskt atvinnulíf, er lagt til að skilgreining á „einingum tengdum almannahagsmunum“ verði víkkuð verulega út og nái meðal annars til stóriðju og sjávarútvegsrisa.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Virkjanir undir 10 MW hafa verið kallaðar smávirkjanir.
Vilja einfalda lög og reglur um smávirkjanir
Þingmenn Framsóknarflokksins segja umsóknarferli varðandi minni virkjanir fjárfrekt og langt og að smávirkjanir séu umhverfisvænir orkugjafar þar sem þær stuðli „að minni útblæstri óæskilegra efna sem hafa áhrif á hitastig jarðar“.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnRakel Guðmundsdóttir