Krafa Verkalýðshreyfingar og tilboð SA samanborin

Auglýsing

Nú þegar kjara­við­ræðum VR, Efl­ingar og Verka­lýðs­fé­lag­anna á Akra­nesi og í Grinda­vík hefur verið slitið þá stilla atvinnu­rek­endur og tagl­hnýt­ingar þeirra upp gróf­lega ýktum myndum af kröfu­gerð verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar.

Fjár­mála­ráð­herra hefur svo berg­málað þessar rang­færsl­ur.

Hug­myndin með þessum mál­flutn­ingi virð­ist vera sú, að telja fólki trú um að kröf­urnar séu óhóf­legar og óábyrgar – eins og hins vegar gildir um hækk­anir topp­anna í sam­fé­lag­inu á síð­ustu árum sem stjórn­völd og SA hafa sam­þykkt.

Erfitt er að sjá hvernig slíkar afbak­anir og óbil­girni ættu að greiða fyrir samn­ingum og sátt.

Auglýsing

Stað­reynd­irnar á hreinu

Svo allt sé á hreinu og menn geti metið þetta á eðli­legan hátt er hér gerður sam­an­burður á kröfu­gerð VR, SGS og Efl­ingar og til­boði SA, bæði í krónu­tölu og %-hækk­unum á fyrsta ári nýs kjara­samn­ings.

Gert var ráð fyrir að samið yrði um slíkar breyt­ingar þrjú ár í röð – ef yfir höfuð tekst að gera samn­ing lengur en til eins árs.

Tafla 1: Launakröfur VR, Eflingar og SGS bornar saman við tilboð SA.

Verka­lýðs­fé­lögin eru með kröfu um flata krónu­tölu­hækkun ofan á greidd laun sem nemur 42.000 á mán­uði – þrjú ár í röð. Lág­marks­laun fari upp í 425.000 krónur í lok samn­ings­tíma. Menn hafa auð­vitað reifað ýmsar ólíkar útfærslur á þessu, svo sem með breyt­ingum á launa­töfl­um.

Þessi nálgun gefur mesta pró­sentu­hækkun í launa­lægstu hóp­um, frá 15,7% hækkun á allra lægsta taxta og tæp­lega 14% hækkun 300 þús. króna lág­marks­launa og niður í 1,7% hækkun á laun sem eru 2.500.000 á mán­uði (dálkur 3).

Með­al­hækkun reglu­legra launa yrði sam­kvæmt þessu 6,5% á ári en með­al­hækkun heild­ar­launa yrði 5,4%.

Sam­kvæmt nýj­ustu verð­bólgu­spá Hag­stof­unnar (birt í þess­ari viku) þá verður verð­bólga árið 2019 um 3,8%. Ef svig­rúm til launa­hækk­ana er metið sem verð­bólga að sam­an­lagðri lang­tíma með­al­hækkun fram­leiðni þá getur atvinnu­lífið að öðru óbreyttu borið 5,3% aukn­ingu launa­kostn­aðar án beinna mót­væg­is­að­gerða (t.d. auk­innar hag­ræð­ing­ar).

Krafa verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar er því um með­al­hækkun launa sem er ein­ungis lít­il­lega yfir þessu hóf­lega skil­greinda svig­rúmi. Hins vegar er svig­rúmið nýtt hlut­falls­lega meira fyrir lægstu launa­hópana.

Til­boð SA

Það til­boð sem SA lagði fram fyrir slit við­ræðna hljóð­aði hins vegar upp á 15.000 króna hækkun greiddra launa og 5.000 króna hækkun til við­bótar á virka launa­taxta, sem flestir eru undir 301.000 krónum á mán­uði (dálkur 4).

Þessi 15.000 króna hækkun er boðin upp að 600.000 króna launum en þá taki við flöt hækkun upp á 2,5% upp stig­ann.

Eins og sjá má í dálki 4 þá fer krónu­talan hækk­andi með þess­ari pró­sentu­hækkun fyrir ofan 600.000 króna laun­in.

Sá sem er með 1.700.000 króna laun á mán­uði fengi þannig svipað og nemur kröfu verka­lýðs­fé­lag­anna, eða um 42.500 króna hækk­un, sam­kvæmt til­boði SA!

Krafa verka­lýðs­fé­lag­anna þykir SA-­mönnum sem sagt hæfi­leg fyrir 1.700.000 króna mann­inn og þeir bjóða enn betur til þeirra sem eru þar fyrir ofan, þ.e. til topp­anna sem hafa þegar fengið lang­mestu hækk­an­irnar á síð­ustu árum.

Þarna kemur hug­ar­far elít­unnar ber­lega í ljós. Flestar krónur skulu fara til topp­anna!

Sá sem er með tvær og hálfa milljón á mán­uði fengi 20.500 krónum meira en nemur kröfu verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar, eða 62.500 króna hækkun á mán­uði (á móti 42.000 kr. kröf­unn­i).

Þeir sem eru á með­al­launum fengju hins vegar ein­ungis um 16.125 krónur í hækkun grunn­launa og 19.350 í hækkun heild­ar­launa.

Þeir sem eru með laun á bil­inu 300 til 600 þús­und krónur á mán­uði fengju ein­ungis 15.000 króna hækk­un.

Þetta telja SA-­menn „ábyrgt og sann­gjarnt“ á tíma þar sem hag­vöxtur er ágætur og horfur góð­ar, þó vöxtur sé heldur minnk­andi sam­kvæmt nýjum spám (sem þó virð­ast óeðli­lega svart­sýn­ar).

Á mynd­inni hér að neðan má sjá hvernig kaup­mátt­ar­breyt­ingin yrði á fyrsta ári sam­kvæmt til­boði SA og nýj­ustu verð­bólgu­spá Hag­stof­unn­ar.

Kaupmáttarbreyting á árinu 2019, samkvæmt tilboði SA og verðbólguspá.

Miðað við nýj­ustu verð­bólgu­spá er um að ræða kaup­mátt­ar­skerð­ingu fyrir alla sem eru með yfir 400.000 króna laun á mán­uði.

Allur þorri launa­fólks fengi kaup­mátt­ar­skerð­ingu!

Með­al­launa­fólk, sem er með 600-700 þús kr., fengi kaup­mátt­arrýrnun upp á um 1,3% á árinu og í kringum 3% kaup­mátt­arrýrnun ef samið yrði svona til þriggja ára.

Lág­launa­fólk á 300.000 króna lág­marks­launum fengi ein­ungis smá­vægi­legan kaup­mátt­ar­auka (2,9%).

Fyrir allt það lág­launa­fólk sem berst í bökkum yrði staðan að mestu óbreytt – og fram­lag af fyrstu hug­mynd stjórn­valda um skatta­lækkun breytir alltof litlu.

Þeir sem skoða stöð­una af sann­girni og heið­ar­leika hljóta að sjá að verka­lýðs­hreyf­ingin getur lítið slegið af þessum kröfum sín­um.

Virði Icelandair rýkur upp í fyrstu viðskiptum
Icelandair Group er eina félagið í Kauphöllinni sem hækkar í virði í fyrstu viðskiptum dagsins. Arion banki, helsti lánardrottinn WOW air, lækkar mest.
Kjarninn 22. mars 2019
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir og Jón Trausti Reynisson eru ritstjórar Stundarinnar.
Stundin vann lögbannsmálið í Hæstarétti – Málinu endanlega lokið
Lögbannsmálinu sem hófst nokkrum dögum fyrir kosningar haustið 2017, og snerist um fréttaskrif um fjármál þáverandi forsætisráðherra, er endalega lokið með dómi Hæstaréttar.
Kjarninn 22. mars 2019
Silja Bára Ómarsdóttir
Silja Bára nýr formaður Jafnréttisráðs
Forsætisráðherra, hefur skipað Dr. Silju Báru Ómarsdóttur, dósent við Stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, sem formann Jafnréttisráðs. Hún tekur við af Árelíu Eydísi Guðmundsdóttur.
Kjarninn 22. mars 2019
Upprisa hins illa
Jacinda Ardern forsætisráðherra Nýja-Sjálands hefur tekist á við myrkasta tíma í sögu landsins með því að reyna að setja sig í spor fórnarlamba mannskæðustu skotárásar í sögu landsins.
Kjarninn 22. mars 2019
Sólveig Anna Jónsdóttir
Yfir 2.000 manns hófu verkföll í nótt
Sólarhringsverkfall Eflingar og VR hófst á miðnætti í nótt, en það nær til ríflega 2.000 starfsmanna á tilteknum hótelum og rútufyrirtækjum á starfssvæði félaganna.
Kjarninn 22. mars 2019
Sara Dögg Svanhildardóttir
Pólitíkin, peningarnir og forgangsröðunin
Kjarninn 22. mars 2019
Ríkisstjórnin bindur vonir við farsæla niðurstöðu
Í tilkynningu Icelandair til kauphallar kemur fram að viðræður félagsins við WOW air fari fram í samráði við stjórnvöld.
Kjarninn 21. mars 2019
Indigo slítur viðræðum við WOW – Viðræður hafnar við Icelandair
Tilkynnt var um það í kvöld að Indigo Partners hafi slitið viðræðum sínum um aðkomu að rekstri WOW air. Viðræður eru hafnar við Icelandair í staðinn.
Kjarninn 21. mars 2019
Meira eftir höfundinnStefán Ólafsson