Krafa Verkalýðshreyfingar og tilboð SA samanborin

Auglýsing

Nú þegar kjara­við­ræðum VR, Efl­ingar og Verka­lýðs­fé­lag­anna á Akra­nesi og í Grinda­vík hefur verið slitið þá stilla atvinnu­rek­endur og tagl­hnýt­ingar þeirra upp gróf­lega ýktum myndum af kröfu­gerð verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar.

Fjár­mála­ráð­herra hefur svo berg­málað þessar rang­færsl­ur.

Hug­myndin með þessum mál­flutn­ingi virð­ist vera sú, að telja fólki trú um að kröf­urnar séu óhóf­legar og óábyrgar – eins og hins vegar gildir um hækk­anir topp­anna í sam­fé­lag­inu á síð­ustu árum sem stjórn­völd og SA hafa sam­þykkt.

Erfitt er að sjá hvernig slíkar afbak­anir og óbil­girni ættu að greiða fyrir samn­ingum og sátt.

Auglýsing

Stað­reynd­irnar á hreinu

Svo allt sé á hreinu og menn geti metið þetta á eðli­legan hátt er hér gerður sam­an­burður á kröfu­gerð VR, SGS og Efl­ingar og til­boði SA, bæði í krónu­tölu og %-hækk­unum á fyrsta ári nýs kjara­samn­ings.

Gert var ráð fyrir að samið yrði um slíkar breyt­ingar þrjú ár í röð – ef yfir höfuð tekst að gera samn­ing lengur en til eins árs.

Tafla 1: Launakröfur VR, Eflingar og SGS bornar saman við tilboð SA.

Verka­lýðs­fé­lögin eru með kröfu um flata krónu­tölu­hækkun ofan á greidd laun sem nemur 42.000 á mán­uði – þrjú ár í röð. Lág­marks­laun fari upp í 425.000 krónur í lok samn­ings­tíma. Menn hafa auð­vitað reifað ýmsar ólíkar útfærslur á þessu, svo sem með breyt­ingum á launa­töfl­um.

Þessi nálgun gefur mesta pró­sentu­hækkun í launa­lægstu hóp­um, frá 15,7% hækkun á allra lægsta taxta og tæp­lega 14% hækkun 300 þús. króna lág­marks­launa og niður í 1,7% hækkun á laun sem eru 2.500.000 á mán­uði (dálkur 3).

Með­al­hækkun reglu­legra launa yrði sam­kvæmt þessu 6,5% á ári en með­al­hækkun heild­ar­launa yrði 5,4%.

Sam­kvæmt nýj­ustu verð­bólgu­spá Hag­stof­unnar (birt í þess­ari viku) þá verður verð­bólga árið 2019 um 3,8%. Ef svig­rúm til launa­hækk­ana er metið sem verð­bólga að sam­an­lagðri lang­tíma með­al­hækkun fram­leiðni þá getur atvinnu­lífið að öðru óbreyttu borið 5,3% aukn­ingu launa­kostn­aðar án beinna mót­væg­is­að­gerða (t.d. auk­innar hag­ræð­ing­ar).

Krafa verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar er því um með­al­hækkun launa sem er ein­ungis lít­il­lega yfir þessu hóf­lega skil­greinda svig­rúmi. Hins vegar er svig­rúmið nýtt hlut­falls­lega meira fyrir lægstu launa­hópana.

Til­boð SA

Það til­boð sem SA lagði fram fyrir slit við­ræðna hljóð­aði hins vegar upp á 15.000 króna hækkun greiddra launa og 5.000 króna hækkun til við­bótar á virka launa­taxta, sem flestir eru undir 301.000 krónum á mán­uði (dálkur 4).

Þessi 15.000 króna hækkun er boðin upp að 600.000 króna launum en þá taki við flöt hækkun upp á 2,5% upp stig­ann.

Eins og sjá má í dálki 4 þá fer krónu­talan hækk­andi með þess­ari pró­sentu­hækkun fyrir ofan 600.000 króna laun­in.

Sá sem er með 1.700.000 króna laun á mán­uði fengi þannig svipað og nemur kröfu verka­lýðs­fé­lag­anna, eða um 42.500 króna hækk­un, sam­kvæmt til­boði SA!

Krafa verka­lýðs­fé­lag­anna þykir SA-­mönnum sem sagt hæfi­leg fyrir 1.700.000 króna mann­inn og þeir bjóða enn betur til þeirra sem eru þar fyrir ofan, þ.e. til topp­anna sem hafa þegar fengið lang­mestu hækk­an­irnar á síð­ustu árum.

Þarna kemur hug­ar­far elít­unnar ber­lega í ljós. Flestar krónur skulu fara til topp­anna!

Sá sem er með tvær og hálfa milljón á mán­uði fengi 20.500 krónum meira en nemur kröfu verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar, eða 62.500 króna hækkun á mán­uði (á móti 42.000 kr. kröf­unn­i).

Þeir sem eru á með­al­launum fengju hins vegar ein­ungis um 16.125 krónur í hækkun grunn­launa og 19.350 í hækkun heild­ar­launa.

Þeir sem eru með laun á bil­inu 300 til 600 þús­und krónur á mán­uði fengju ein­ungis 15.000 króna hækk­un.

Þetta telja SA-­menn „ábyrgt og sann­gjarnt“ á tíma þar sem hag­vöxtur er ágætur og horfur góð­ar, þó vöxtur sé heldur minnk­andi sam­kvæmt nýjum spám (sem þó virð­ast óeðli­lega svart­sýn­ar).

Á mynd­inni hér að neðan má sjá hvernig kaup­mátt­ar­breyt­ingin yrði á fyrsta ári sam­kvæmt til­boði SA og nýj­ustu verð­bólgu­spá Hag­stof­unn­ar.

Kaupmáttarbreyting á árinu 2019, samkvæmt tilboði SA og verðbólguspá.

Miðað við nýj­ustu verð­bólgu­spá er um að ræða kaup­mátt­ar­skerð­ingu fyrir alla sem eru með yfir 400.000 króna laun á mán­uði.

Allur þorri launa­fólks fengi kaup­mátt­ar­skerð­ingu!

Með­al­launa­fólk, sem er með 600-700 þús kr., fengi kaup­mátt­arrýrnun upp á um 1,3% á árinu og í kringum 3% kaup­mátt­arrýrnun ef samið yrði svona til þriggja ára.

Lág­launa­fólk á 300.000 króna lág­marks­launum fengi ein­ungis smá­vægi­legan kaup­mátt­ar­auka (2,9%).

Fyrir allt það lág­launa­fólk sem berst í bökkum yrði staðan að mestu óbreytt – og fram­lag af fyrstu hug­mynd stjórn­valda um skatta­lækkun breytir alltof litlu.

Þeir sem skoða stöð­una af sann­girni og heið­ar­leika hljóta að sjá að verka­lýðs­hreyf­ingin getur lítið slegið af þessum kröfum sín­um.

Jóhannes: Þeim er velkomið að reyna að villa um fyrir fólki
Jóhannes Stefánsson, fyrrverandi starfsmaður Samherja og uppljóstrari í málum fyrirtækisins í Namibíu, var í viðtali við Kastljós í kvöld.
Kjarninn 11. desember 2019
Molar
Molar
Molar – 2020 verði ár tollastríðsins
Kjarninn 11. desember 2019
Jóhannes Stefánsson
Rannsaka ítrekaðar tilraunir til að ráða Jóhannes af dögum
Lögreglan í Namibíu rannsakar nú ítrekaðar tilraunir til að ráða Jóhannes Stefánsson uppljóstrara í Samherjamálinu af dögum.
Kjarninn 11. desember 2019
Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir
Jörðum jarðefnaeldsneytið 2035 og verum fyrirmynd
Kjarninn 11. desember 2019
Oddný Harðardóttir
Vilja að embætti skattrannsóknarstjóra verði veitt ákæruvald
Lögð hefur verið fram þingsályktunartillaga þar sem lagðar eru til breyt­ingar á emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra rík­is­ins í þá veru að emb­ætt­inu verði veitt ákæru­vald og heim­ild til sak­sóknar í þeim málum sem það rann­sak­ar.
Kjarninn 11. desember 2019
Greta Thunberg manneskja ársins hjá TIME
Tímaritið TIME Magazine hefur valið manneskju ársins frá árinu 1927 og þetta árið varð loftslagsaktívistinn Greta Thunberg fyrir valinu.
Kjarninn 11. desember 2019
Herdís sótti um að verða næsti útvarpsstjóri
Fyrrverandi forsetaframbjóðandinn Herdís Kjerulf Þorgeirsdóttir er á meðal þeirra 41 sem sóttu um stöðu útvarpsstjóra RÚV.
Kjarninn 11. desember 2019
Íslandi gert að breyta skilyrðum um búsetu framkvæmdastjóra og stjórnarmanna
Samkvæmt Eftirlitsstofnun EFTA þarf Ísland að breyta reglum sem skylda stjórnarmenn og framkvæmdastjórn félaga til þess að vera ríkisborgarar eða búsettir í EES ríki.
Kjarninn 11. desember 2019
Meira eftir höfundinnStefán Ólafsson